Met Herkemij ging het bij DE niet snel genoeg

Topman Michiel Herkemij vertrekt alweer bij DE. Hij haalde de doelstellingen niet, en beschadigde het bedrijf.

Hij voelde het aankomen. Toen hij voor een zaal vol aandeelhouders stond en met verve de strategie van DE Master Blenders 1753 presenteerde, vermoedde hij al dat hij wellicht niet lang meer bestuursvoorzitter zou zijn. Gisteren kwam het nieuws naar buiten: Michiel Herkemij stapt aan het einde van het jaar op bij DE.

Toch koos hij ervoor op dat podium te gaan staan, nog geen twee weken geleden in het Amsterdamse museum de Hermitage. Het was een perfect uitgevoerd toneelstuk, niemand merkte dat achter de schermen van alles broeide.,

Er waren telefoontjes geweest en conference calls. De top van DE is een internationaal gezelschap, uit Nederland, de VS, Frankrijk en de Filippijnen, dus zo vaak treffen zij elkaar niet in levende lijve. Maar nog voordat iedereen voor de aandeelhoudersvergadering was ingevlogen, was duidelijk dat er een verschil van mening bestond over de koers. Herkemij was ter verantwoording geroepen voor de tegenvallende resultaten van het koffie- en theebedrijf, dat zich onder zijn leiding dit jaar van het Amerikaanse voedingsconcern Sara Lee had afgesplitst en een notering aan de Amsterdamse beurs had gekregen.

Beleggers was een omzetgroei van 3 tot 5 procent beloofd. In deze krant zei Herkemij afgelopen zomer zelfs dat hij jaarlijks 5 tot 7 procent meer netto-omzet wilde maken. En dat hij de winstgevendheid voor belastingen en rentebetalingen omhoog wilde brengen van 12,4 procent naar 15 tot 17 procent van de omzet.

Van die groei was in de eerste resultaten van DE als zelfstandig opererend bedrijf bij lange na geen sprake. Sterker nog; zowel de winstgevendheid als de volumes waren gedaald. Zelfs in Nederland. Onacceptabel, vonden de leden van de raad van bestuur en voorzitter van de raad van commissarissen Jan Bennink. Zij wilden van Herkemij horen hoe hij de doelstellingen dacht te gaan halen.

Over de strategie was iedereen het eens. Maar over de snelheid waarmee innovaties moesten worden doorgevoerd ontstonden felle discussies. Herkemij twijfelde over het tempo waarmee zijn collega’s nieuwe verpakkingen en producten wilden lanceren en organisatorische veranderingen wilden doorvoeren. Zo moest 60 procent van de 150 topmanagers van DE vervangen worden en moest er meer nadruk op marketing en sales komen te liggen; typisch de werkwijze waar Jan Bennink, voormalig topman van babyvoedingfabrikant Numico, om bekendstaat.

Maar het zouden niet uitsluitend Herkemij en Bennink zijn geweest die met elkaar van mening verschilden. Binnen de top van het concern werd getwijfeld aan zijn capaciteiten om zo’n vernieuwd bedrijf als DE te leiden, om medewerkers voldoende te inspireren en om snelle resultaten te boeken.

Op de achtergrond speelde ook een recent interview van Herkemij in de Volkskrant mee. Daarin was hij opnieuw uiterst kritisch over Sara Lee. „In 2001 is Senseo op de markt gebracht. Sindsdien is er geen klap meer gebeurd. Er was sprake van schromelijke verwaarlozing en onderinvestering.” Hij herhaalde wat hij in juni in deze krant al zei; dat Sara Lee een halve gram koffie uit de Senseopads had gehaald om kosten te besparen. Intern was er ongeloof over deze uitlatingen. Herkemij moest vertrouwen scheppen in DE en hij bereikte juist een tegengesteld effect: hij beschadigde het merk.

De raad van bestuur, Bennink en Herkemij zagen geen andere oplossing dan uit elkaar te gaan. Hoe pijnlijk dat ook is voor het aloude koffiemerk, dat als nieuwkomer op de Amsterdamse beurs toch al geen vlekkeloze start had vanwege de in Brazilië geconstateerde boekhoudfraude.

Na sluiting van de beurs stuurde DE gisteravond een persbericht rond. „Wijziging in leiderschap bij DE Master Blenders 1753. Jan Bennink neemt tijdelijk de verantwoordelijkheden van CEO over.”

Herkemij zal de onderneming „met wederzijdse instemming” verlaten. Geen woord over het waarom.

    • Barbara Rijlaarsdam