Hoogverraad, vindt de Britse pers

De Britse pers houdt zich redelijk koest rond het koningshuis. De wereldpers niet – helemaal nu Kate zwanger is. Laatste bijproduct: de dood van een verpleegster.

Sydney-based 2DayFM radio presenters Michael Christian (L) and Mel Greig speak during an interview with Seven Network's current affairs program Today Tonight in Sydney in this still image taken from video December 10, 2012. Christian and Greig who made a prank call to a British hospital treating Prince William's pregnant wife Kate broke a three-day silence on Monday to speak of their distress at the apparent suicide of nurse Jacintha Saldanha who took their call. The 2DayFM announcers said the tragedy had left them "shattered, gutted, heartbroken". REUTERS/Seven Network via Reuters TV (AUSTRALIA - Tags: ROYALS ENTERTAINMENT MEDIA TPX IMAGES OF THE DAY) NO SALES. NO ARCHIVES. FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. AUSTRALIA OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN AUSTRALIA. NO ACCESS .COM.AU INTERNET SITES / ANY INTERNET SITE OF ANY AUSTRALIAN BASED MEDIA ORGANISATIONS OR MOBILE PLATFORMS / AUSTRALIAN NVO CLIENTS Reuters

Correspondent Verenigd Koninkrijk

Londen. Arme Kate. Nog geen drie maanden zwanger en de wereldpers staat al op de stoep, naarstig op jacht naar iedere nieuwtje over de zwangerschap. De vermoedelijke zelfmoord van een verpleegster vrijdag, als gevolg van een grap van twee Australische radiodiskjockeys, zou weleens het onbedoelde bijproduct kunnen zijn van die continue media-aandacht.

En dat terwijl William zijn echtgenote kostte wat kost wilde beschermen tegen opdringerige journalisten. Hij houdt de media nog altijd verantwoordelijk voor de dood van zijn moeder, prinses Diana, in 1997 – al werden de negen paparazzi die haar achtervolgden in de Parijse tunnel waar ze om het leven kwam, vrijgesproken van betrokkenheid. Liefst ontwijkt William de pers, en daar slaagden hij en Kate de afgelopen maanden redelijk in door zich terug te trekken in hun afgelegen huis in Anglesey in Wales.

Het was natuurlijk een illusie te denken dat die rust stand zou houden. Kate is een internationale beroemdheid, net als Diana voor haar en koningin Elizabeth daarvoor. Elke stap die ze maakt, wordt gevolgd. Natuurlijk door de Britten en de inwoners van de zestien andere landen die Elizabeth als staatshoofd hebben, maar vooral ook door Amerikanen, die geen genoeg van Kate lijken te krijgen. Van het huwelijk tussen William en Kate, vorig jaar april, werd door achtduizend journalisten verslag gedaan en het werd door 35 procent van de wereldbevolking gezien.

Over een zwangerschap werd toen al gespeculeerd. „De hele wereld kijkt naar mijn buik”, klaagde Diana in de jaren tachtig. Bij Kate was dat niet anders. Toen St James’ Palace vorige week de zwangerschap bekendmaakte – voortijdig omdat ze wegens extreme ochtendmisselijkheid in het ziekenhuis moest worden opgenomen – waren er slechts seconden voor nodig voor op Twitter de term ‘bumpwatch’ werd gebruikt. Voor het ziekenhuis verzamelden zich camera’s uit Mexico, Japan, Duitsland. En de Britse kranten pakten uit met pagina na pagina ‘babynieuws’ of eerder babyspeculatie.

Want veel nieuws was er eigenlijk niet te melden. En dat die koortsachtige zoektocht naar nieuws zou leiden tot een inbreuk op de privacy van het echtpaar leek onvermijdelijk. „Nieuws is er rond de klok, en ontelbare media zoeken naar manieren om op te vallen”, concludeerde Jenny McCartney afgelopen weekeinde in The Sunday Telegraph.

Het waren echter niet de Britse media die zondigden – ondanks de reputatie die de tabloids hebben – maar twee Australische diskjockeys. Ze belden met het Londense ziekenhuis waar Kate lag, deden alsof ze de koningin en prins Charles waren, en werden doorverbonden met een verpleegster die hen medische informatie verstrekte. De verpleegkundige die het stel doorverbond pleegde vrijdag zelfmoord.

„Hoogverraad”, concludeerde de Britse tabloid The Sun over de grap van die dj’s. De krant liet een jurist uitleggen dat het sinds de tijd van Henry IV – ook voor Australiërs – verboden is de monarch, diens troonopvolger (Charles) en diens oudste zoon (William) schade te berokkenen. „De straf is DOOD – hoewel levenslange gevangenisstraf eerder in aanmerking komt”, schreef de tabloid.

Dat lijkt misschien hypocriet – zeker in het licht van het afluisterschandaal rond de zusterkrant van The Sun, tabloid News of the World, en de stevige conclusie die rechter Brian Leveson na maanden onderzoek over de Britse pers had. Hij zei dat „op gezette tijden het leven van onschuldige mensen werd verwoest”, en alle ethische regels overboord werden gezet om een verhaal maar rond te krijgen.

Maar als het om de koninklijke familie gaat, houdt de Britse pers zich relatief koest, beaamt ook St James’ Palace.

De zwaarste overtreding kwam van verslaggever Clive Goodman van News of the World, die medewerkers van William afluisterde in de hoop nieuws op te vangen. Hij werd daarvoor tot vier maanden cel veroordeeld. Hem wacht nog een rechtszaak wegens het afluisteren van tientallen andere bekende en onbekende Britten.

De kranten publiceren sinds de dood van Diana geen paparazzifoto’s meer die overduidelijk in een privésituatie zijn genomen. Dat wil de lezer niet, en bovendien: St James’ Palace grijpt onmiddellijk in als het meent dat de code voor de journalistiek wordt geschonden. Die stelt dat beroemdheden zonder hun toestemming niet mogen worden gefotografeerd op plekken waar ze „een redelijke verwachting van privacy” mogen hebben en de foto’s niet in het algemeen belang zijn.

Buitenlandse journalisten zijn minder terughoudend. In september klaagde het paleis met succes het Franse blad Closer aan dat toplessfoto’s van Kate publiceerde, die genomen waren tijdens een vakantie. Er volgt mogelijk een strafrechtelijk onderzoek tegen de fotograaf die de foto’s ook verkocht aan Italiaanse, Deens en Ierse media.

In het Verenigd Koninkrijk hoopt men dat de uit de hand gelopen radiograp als waarschuwing dient voor andere media. „We zagen het met Diana, en dat eindigde met paparazzi die haar tot de dood achtervolgden in een tunnel in Parijs”, schreef Jenny McCartney in The Sunday Telegraph.

Maar de hoofdredacteur van het roddelblad Hello! Canada voorspelde al: „De media-aandacht die Kate zal krijgen, zal zijn weerga niet kennen.”

    • Titia Ketelaar