Wie let er op de verschuivende verhoudingen in Azië?

Verderop in deze De Wereld stelt Azië-redacteur Floris van Straaten een vraag aan de Zuid-Koreaanse minister van Buitenlandse Zaken, Kim Sung-hwan, die in Japan niet iedereen zou bevallen: „Waarom is Dokdo zo belangrijk voor Zuid-Korea?”

Dokdo is een eilandje in de Japanse zee, tussen Japan en Korea in, dat de beide landen elkaar betwisten. Het gevoelige zit niet in de vraag zelf, gesteld toen de redacteur de minister onlangs opzocht in Seoul: het is een actuele kwestie in beiden landen. Maar nationalistisch ingestelde Japanners zouden allicht liever hebben gehad dat de Zuid-Koreaan was gevraagd waarom Zuid-Korea Takeshima zo belangrijk vindt – want zo noemen Japanners Dokdo nu eenmaal. De Japanse politicus Shinzo Abe voert campagne over dit soort kwesties, en gooit hoge ogen om zo zondag met zijn partij LDP de winnaar te worden van de Japanse parlementsverkiezingen. Abe is dan de gedoodverfde nieuwe premier, en dat levert mogelijk nieuwe spanningen op in het Verre Oosten. Niet alleen met Zuid-Korea, want Japan heeft ook een conflict met China – over de Senkaku-eilanden, in het Chinees de Diaoyu-eilanden genoemd – en met Rusland, over de ‘Noordelijke Gebieden’, die de Russen de Zuidelijke Koerillen noemen. In de Zuid-Chinese Zee ruziet China met de buren over de Spratley-eilanden en de Paracel-eilanden.

Al deze conflicten komen, op het ritme van incidenten en opgewonden demonstraties in de landen, regelmatig in het nieuws. Behalve het belang van trots en de toegang tot grondstoffen in zee, laten de conflicten zien dat de verhoudingen in dit deel van Azië verre van gestold zijn. Alleen al daarom bevindt de regio zich nu in een boeiende periode: er is een wisseling van de macht gaande of aanstaande in vrijwel alle betrokken landen. China en Noord-Korea hebben nieuwe leiders. En niet alleen in Japan, maar ook in Zuid-Korea zijn binnenkort, op 19 december, verkiezingen.

Zuid-Korea maakt zich nu vooral zorgen om de stemming in de buurlanden – en overigens over de vraag hoe te balanceren tussen de historische bondgenoot Amerika en China, dat teruggroeit naar zijn oude centrale rol als Rijk van het Midden. Intussen wordt met spanning gekeken naar Noord-Korea, waar de nieuwe jonge leider Kim Jong-un de aandacht trekt met een plan om in de komende dagen opnieuw een rakettest te houden.

De krant besteedt daarom niet alleen aandacht aan de politieke verschuivingen, maar ook aan de maatschappelijke, economische en geostrategische veranderingen in Azië. Van Straaten vanuit Zuid-Korea, dat in enkele decennia is uitgegroeid tot een haast overontwikkeld land, met bijbehorende problemen (binnenkort in de zaterdagkrant). Correspondent Kjeld Duits vanuit Tokio over Japan, dat juist een omgekeerde ontwikkeling lijkt mee te maken: nog niet zo lang geleden een technologische en industriële voorloper, nu bedreigd door vergetelheid. Pikant overigens: in zowel Zuid-Korea als Japan wordt gezegd dat juist Europa steeds meer uit zicht raakt.

    • Chef Buitenland
    • René Moerland