Radicaal PONS

Het kan radicaler, met de publieke omroepen. We kunnen ze gewoon afschaffen.

Voor een Nederlands ‘BBC-model’ ligt al jaren een revolutionair maar doortimmerd plan in een la. Soms halen een paar heren het eruit. Dan poetsen ze het op. Nemen ze het mee naar deze of gene ambtenaar. Of besluiten ze er na de nodige scepsis toch maar het woord ‘digitaal’ in op te nemen.

De heren zijn Antonie Dake, ooit hoofd van de parlementaire redactie van de NOS, nu ondernemer; Nico Haasbroek, oud-hoofdredacteur van het NOS-journaal; Ad ’s Gravesande, oud-programmadirecteur van de AVRO. En Koos Kalkman, die Dake kende uit zijn tijd als secretaris bij de Mediaraad. Kalkman spreek ik aan de telefoon.

Staatssecretaris Dekker van Media wil het budget voor de omroepen nu verdelen op basis van kwaliteit, in plaats van ledenaantallen. Omdat de publieke omroep „van iedereen” moet zijn, en niet van maar drie miljoen leden. Levensbeschouwelijke omroepen krijgen straks van Dekker helemaal geen geld meer en de rest moet ervoor samenwerken: je ziet voor je hoe de staatssecretaris de omroepen stap voor stap gaat dwingen één geheel te worden.

Dit is precies wat ze bij de Publieke Omroep Nieuwe Stijl (PONS) voorstellen, maar dan met minder omhaal: één publieke omroep. Twee televisiezenders, die 24 uur uitzenden: één voor nieuws en achtergronden, één voor kunst en cultuur, films, (eigen) drama. Ongeveer hetzelfde geldt voor radio.

Amusement, spelletjes, sport? Mogen de commerciëlen doen. Sterreclame? Wordt afgeschaft, en daarmee de terreur van kijkcijfers. Toch kost de PONS de helft minder dan het huidige bestel. Het budget wordt niet opgeslorpt door sport en bestuurslagen, maar kan naar programma’s. Programma’s zoals die nu bijvoorbeeld gemaakt worden bij het bedreigde Human of de IKON. Die makers zouden bij PONS zo weer aan het werk kunnen.

Nieuws over sport blijft trouwens ook, op PONS één. Net als het Jeugdjournaal. Andere kinderprogramma’s gaan naar PONS 2.

Plan PONS is kortom een ramp – maar niet voor kijkers. Wel voor Hilversumse bestuurders, waar er binnen het huidige omroepbestel zo veel van zijn. En voor de makers die nu zo graag voor commerciële televisie spelen. Laat u door hen niet wijsmaken dat PONS elitair is. Een breed publiek bedienen, betekent namelijk niet noodzakelijk dat elk programma op elk tijdstip het hoogst mogelijke kijkcijfer moet halen. Integendeel.

„En als de politiek de kwaliteit van programma’s gaat beoordelen, verhuis ik naar Italië”, twitterde EO-presentator Tijs van den Brink in reactie op Dekker. Tja.

Wat stelt PONS voor? Een driekoppig bestuur, op basis van deskundigheid benoemd door de minister. Dat kan onafhankelijker. Maar wie totale autonomie wil, kan subsidie weigeren en een commercieel kanaal beginnen. Of een krant.

Margriet Oostveen schrijft op deze plek een wisselcolumn met Christiaan Weijts.

    • Margriet Oostveen