Ook Rutte is erbij...

Vandaag krijgt de EU de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt in Oslo. Rutte is erbij ‘omdat het uitkwam’. De prijs is omstreden in verdeeld Europa.

NOVUM140:DEBAT OVER DE FORMATIE:DEN HAAG;31OCT2012-De Tweede Kamer debatteerde woensdag met informateurs Wouter Bos en Henk Kamp opver de formatie. Foto: Premier Mark Rutte na afloop van het debat. Novum/bm/str.Bart Maat Novum BART MAAT

Brussel. De Europese Unie ontvangt de Nobelprijs voor de Vrede vandaag in Oslo zoals misschien alleen de Europese Unie dat kan: diep verdeeld. Sommige regeringsleiders – de Duitse bondskanselier Merkel, president Hollande van Frankrijk, de Belgische premier Di Rupo – zijn publiekelijk trots en tevreden. Premier Rutte, die erbij is in Oslo omdat het hem net goed uitkwam, doet wat minder enthousiast. Er zijn er ook die er niks van moeten hebben en wegblijven, zoals de Britse premier Cameron en de Tsjechische president Klaus.

De prijs is omstreden: Europa zit midden in een crisis, is al jaren vooral met zichzelf bezig en veel onderlinge solidariteit lijkt er tussen de 27 EU-landen niet te zijn. Drie andere winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede – de Zuidafrikaan Desmond Tutu, de Noord-Ierse Mairead Maguire en de Argentijn Adolfo Pérez Esquivel – schreven in een open brief aan het Nobelcomité dat de EU „duidelijk niet een van de vredeskampioenen is die Alfred Nobel in gedachten had” toen hij de prijs bedacht.

De Britse Europarlementariër Nigel Farage, die fel anti-EU is en bekendstaat om zijn harde en ongenuanceerde uitspraken, noemde het gisteravond in een persbericht „belachelijk” dat Europa de prijs kreeg. Het waren volgens hem de Koude Oorlog, de vele duizenden NAVO-troepen en de kernwapens die de vrede in Europa hadden bewaard – níet de EU. „Juist op dit moment is de EU de democratie in Europa aan het vernietigen. Kijk naar het geweld en de rellen in Griekenland, Spanje en Italië die het gevolg zijn van de bezuinigingen die de EU aan die landen oplegt.”

Herman Van Rompuy, voorzitter van de Europese regeringsleiders, en Commissievoorzitter José Manuel Barroso, zijn niet van plan om zich er veel van aan te trekken. Bij zijn aankomst in Oslo noemde Van Rompuy de financiële en economische crisis wel. Maar daar zou de EU sterker uit gaan komen en het doel is dat Europa „opnieuw het symbool wordt van hoop”.

Van Rompuy, oud-premier van België, schrijft haiku’s: korte gedichten in een vorm die in Japan is bedacht. Hij maakte er een speciaal bedoeld de prijsuitreiking en las die gisteravond voor: „Na oorlog kwam vrede, de oudste wens vervullen: Nobels droom komt uit.”

Ook Barroso vond het in Oslo niet nodig om heel bescheiden te doen. De Europese Unie, zei hij, had de afgelopen zestig jaar laten zien dat het Europa „kan verenigen in vrede”. De komende zestig jaar moest Europa „leidend zijn bij de wereldwijde zoektocht naar vrede”.