Drie verloren finales onder Van Ass

Na EK en Spelen verloor Nederland gisteren in de Champions Trophy weer een finale onder coach Paul van Ass. „We hebben te weinig lef getoond.”

De Nederlandse aanvoerder Klaas Vermeulen na de golden goal van Australië in de met 2-1 verloren finale van de Champions Trophy. Foto AFP

Vijf toernooien, drie finales. Twee keer brons, drie keer zilver. Bondscoach Paul van Ass kan al ruim een jaar proeven aan een hoofdprijs, maar het goud blijft vooralsnog een obsessie. In de finale van de Champions Trophy leed Nederland gisteren tegen Australië een kansloze nederlaag.

De krachtsverhoudingen werden verbloemd door de 2-1 eindstand, want in de eenzijdige eindstrijd was het gastland veel te sterk. De Nederlandse goalie Jaap Stockmann sleepte er een verlenging uit door onder meer een strafbal te stoppen, maar hij had uiteindelijk geen antwoord op een schot van matchwinner Kieran Govers. Nederland was toen al ruim een uur in het defensief gedrukt en murw gebeukt. Van Ass zag bij zijn mannen wel „de energie en bereidheid om te sterven”, stelde hij gisteren in een telefonische reactie vanuit Melbourne. „Dat is een conclusie die eigenlijk al positief is.”

Maar toch: weer zilver, weer ‘niets’. Wat Nederland aan zijn stand verplicht is te winnen, wordt ook keurig netjes gewonnen. Maar dan stokt het. Het blijft wachten op een overwinning op een van de grootmachten op momenten dat het er écht om gaat. Het mondiale hockey is bij de mannen al jaren een two horse race tussen Duitsland en Australië. Kwalitatief vond Nederland deze zomer op de Olympische Spelen weer de aansluiting. Maar intussen dateert de laatste hoofdprijs alweer van ruim vijf jaar geleden: een EK.

Van Ass ziet weinig overeenkomsten in de manier waarop zijn mannenteam in drie finales onder zijn leiding aan het kortste eind trok. Het was „onze eigen schuld”, zoals Nederland op het EK vorig jaar tactisch ten onder ging tegen Duitsland. De olympische finale afgelopen zomer noemt hij een „gemiste kans”, omdat Nederland zich dit keer kon meten met de Duitsers.

En de finale gisteren in Melbourne noemt Van Ass „pure winst”. Want: „Op een moeilijk toernooi was dit een toetje waar we toch weer een les uit hebben kunnen leren.” Die moet dan zijn: hoe niet opnieuw mee te bikkelen met het fysieke spel van de Australiërs. Van het ‘totaalhockey’ dat Nederland op momenten in Londen op de Spelen toonde, was niets meer terug te zien. Spelvreugde werd van de weeromstuit ingeruild voor vechthockey. Alsof alle automatismen voor een periode van een wedstrijd uit de hoofden waren verdwenen. „We waren niet in staat onder de druk uit te hockeyen. Het was reactief in plaats van proactief”, concludeerde de bondscoach.

Hockey is een behendigheidssport, zegt Van Ass vaak. Geen krachtsport dus. Maar zijn handigste spelers Billy Bakker, Jeroen Hertzberger, Robbert Kemperman en Valentin Verga waren gisteren figuranten in de clash van hockeyculturen. „We hebben te weinig lef getoond om het gevecht op behendigheid aan te gaan”, erkende Van Ass. „We gingen te veel mee in hun spelletje, daar zijn we aan ten onder gegaan. Dat moet de volgende keer zeker anders. Dan maar verliezen met 8-0. Als we maar ons eigen spel spelen. En dan verliezen we heus niet met 8-0.”

Voor de derde keer in vijf toernooien stoomde Van Ass het nationale team gisteren klaar voor een eindstrijd. In Mönchengladbach vorig jaar op het EK had hij zijn jongens „helemaal gek gemaakt dat het echt kon”, maar Duitsland versloeg de ploeg op tactische wijze. Voor de olympische finale, daags na de sensationele 9-2 overwinning in de halve finale tegen Groot-Brittannië, had hij zijn jubelende jongens „terug in onze cocon” gestopt. Weer trok Duitsland aan het langste eind.

En gisteren? De gedevalueerde Champions Trophy, het jaarlijkse hockeytoernooi dat vanaf volgend jaar concurrentie krijgt van de World Hockey League, staat in de schaduw van de EK, WK en Olympische Spelen. Het was voor Van Ass een eerste hoofdstuk in wat uiteindelijk allemaal „een cyclus” is richting de WK 2014 in Den Haag. „Maar ik had hier wel op het maximale ingezet. We hebben daar in de teambesprekingen alles aan gedaan. Australië was gewoon beter.”

Australië speelde voor eigen publiek, met nog iets goed te maken voor de bronzen medaille op de Olympische Spelen. En de mogelijkheid een record van vijf achtereenvolgende Champions Trophyzeges neer te zetten. Van Ass: „Dat is wel even een andere emotie. En dan spelen zij wel met Jamie Dwyer, Eddie Ockenden en die toppers. Wij missen Robert van der Horst en strafcornerspecialist Mink van der Weerden. Dan is 1-1 en in de extra tijd gekilld worden niet zo erg. Dit doet me niet zo heel veel pijn.”

    • Bart Hinke