De muziekschool gaat dicht

Gemeenten korten op de subsidie voor de muziekschool. Scholen moeten de markt maar op, vinden ze. „Maak de muziekles kostendekkend.”

A Boy Playing the Trumpet --- Image by © Image Source/Corbis © Image Source/Corbis

Vlaardingen. In Leeuwarden is ie net gesloten. In Den Haag gaat-ie dicht. In Den Bosch dreigt een faillissement, net als in Hilversum. Overal in Nederland gaan muziekscholen dicht, zo proberen gemeenten het tekort op hun begroting terug te dringen.

Echt overal in Nederland.

Bij muziekschool Oost-Gelderland en muziekschool Westland zijn reorganisaties op komst. Muziekcentrum TOON uit Gorinchem moet mogelijk dicht. In Haaksbergen (Overijssel), Neede (Gelderland), Thorn (Limburg) en Leeuwarden zijn de muziekscholen al sinds de zomer gesloten. Volgend jaar gaat de muziekschool van het Zeeuwse Oostburg dicht, en ook in Den Bosch, Den Haag, Boxmeer, Groningen en Purmerend worden muziekscholen met de ondergang bedreigd.

In de Vlaardingse muziekschool Opmaat zit muziekdocent Auke Pol naast een piano. Ook zijn baan staat op de tocht. De gemeenteraad stemde onlangs in met een halvering van de subsidie, nu 461.000 euro. Buurgemeente Schiedam gaat ook al de subsidie voor muziekcentrum Opmaat halveren. Faillissement is onafwendbaar, zegt Pol. Veertig man komen op straat. Pol: „Ik vind het merkwaardig hoe gemakkelijk de gemeente ons laat vallen.”

Net als veel Nederlandse muziekscholen is Opmaat een ‘B3-instelling’. Dit betekent dat ze uit eigen budget werkloosheidsuitkeringen moet betalen van ontslagen medewerkers. Daar heeft Opmaat niet genoeg geld voor. Dus: bankroet.

De gemeente, zegt Pol, heeft de muziekschool er ook niet voor gewaarschuwd. „We kregen pas een paar maanden geleden een bericht: jullie worden gekort. In het spaarzame contact daarna zei een ambtenaar: ja jongens, jullie zijn creatief. Als jullie ontslagen worden, bedenken jullie vast iets nieuws.”

De branchevereniging voor muziekscholen Kunstconnectie ziet in het hele land muziekscholen verdwijnen. Nog nooit ging het zo snel, zegt een woordvoerder. Waren er in 2010 nog rond de tweehonderd, nu zijn het er 165. Over een jaar zijn er nog eens zestien tot twintig failliet, schat Kunstconnectie. De sluitingen zijn volgens de woordvoerder het gevolg van wispelturig subsidiebeleid van gemeenten. „Men halveert plotsklaps de subsidie en zegt tegen muziekscholen: haal het geld maar uit de markt. Dat gaat helemaal niet zo makkelijk. Daarom zie je ze nu op grote schaal omvallen.”

„Ik doe de laatste tijd niet anders dan ontslagen begeleiden”, zegt Gerard Kortooms van de Koninklijke Nederlandse Toonkunstenaars Vereniging, de vakbond voor muziekdocenten. „Gemeenten vinden individuele muziekles te elitair”, zegt hij. „De tendens is: zet de muziekdocent maar voor de klas. Dan kan hij meer kinderen tegelijk lesgeven. Maar zo werkt het niet. Iemand die is opgeleid als harpdocent, kan niet zomaar het werk doen van een schoolleraar, in klassen met dertig kinderen. Dat worden fröbellesjes.”

Kortooms ziet ook muziekscholen doorstarten met zelfstandige docenten en kostendekkend lesgeld. In de praktijk betekent dat: veel hoger lesgeld. „Ze prijzen zich uit de markt”, zegt hij. „Ik heb verhalen gehoord over tarieven van 70 euro per uur.”

Toch is dat precies het plan dat Vlaardingen heeft voor zijn muziekschool. Terwijl Opmaat failliet gaat, bouwt de gemeente een gebouw voor kunsteducatie. Hierin kunnen ook muzieklessen worden gegeven, kostendekkend. Cultuurwethouder Jan Robberegt (GroenLinks) geeft toe dat de lessen duurder worden. „Maar we moeten bezuinigen. Als het om muzieklessen gaat, zullen mensen zelf meer moeten betalen.”

En Opmaat? Robberegt houdt rekening met een faillissement. „Maar ook zonder onze korting zou Opmaat waarschijnlijk failliet gaan”, zegt de wethouder. „Als dat gebeurt, nemen wij de kunsteducatie gewoon over. Een aantal muziekdocenten zou als zzp’er kunnen werken voor het nieuwe gebouw.”

Volgens Pol laat de gemeente Opmaat doelbewust failliet gaan. „Heel lang waren dit praktijken van malafide bouwondernemers. Nu gebruiken gemeenten een faillissement om van hun personeel af te komen.” Wethouder Robberegt: „Ik doe dit ook niet met veel plezier”.