De les: niet meegaan in het vechthockey

Nederland was kansloos tegen Australië in de finale van de Champions Trophy.

Redacteur Hockey

Amsterdam. Vijf toernooien, drie finales. Twee keer brons, drie keer zilver. Bondscoach Paul van Ass kan al ruim een jaar proeven aan een hoofdprijs, maar het goud blijft vooralsnog een obsessie. In de finale van de Champions Trophy leed Nederland gisteren tegen Australië een kansloze nederlaag.

De krachtsverhoudingen werden verbloemd door de 2-1 eindstand, want in het eenzijdige duel was het gastland veel te sterk. De Nederlandse goalie Jaap Stockmann sleepte er een verlenging uit door onder meer een strafbal te stoppen, maar hij had uiteindelijk geen antwoord op een schot van matchwinner Kieran Govers. Nederland was toen al ruim een uur in het defensief gedrukt. Van Ass zag bij zijn mannen wel „de energie en bereidheid om te sterven”, zei hij gisteren in een telefonische reactie vanuit Melbourne. „Dat is een conclusie die eigenlijk al positief is.”

Maar toch: weer zilver, weer ‘niets’. Wedstrijden die Nederland aan zijn stand verplicht is te winnen, worden ook keurig gewonnen. Maar dan stokt het. Het blijft wachten op een overwinning op een van de grootmachten op momenten dat het er écht om gaat. Het mondiale hockey is bij de mannen al jaren een two horse race tussen Duitsland en Australië. Kwalitatief vond Nederland deze zomer op de Olympische Spelen weer de aansluiting. Maar intussen dateert de laatste hoofdprijs alweer van ruim vijf jaar geleden: een Europese titel.

Van Ass ziet weinig overeenkomsten in de manier waarop zijn team in drie finales onder zijn leiding aan het kortste eind trok. Het was „onze eigen schuld”, zoals Nederland op het EK vorig jaar tactisch ten onder ging tegen Duitsland. De olympische finale afgelopen zomer noemt hij een „gemiste kans”, omdat Nederland zich toen wel kon meten met de Duitsers.

En de finale gisteren in Melbourne noemt Van Ass „pure winst”. Want: „Op een moeilijk toernooi was dit een toetje waar we toch weer een les uit hebben kunnen leren.” Die moet dan zijn: hoe niet opnieuw mee te gaan in het fysieke spel van de Australiërs. Van het ‘totaalhockey’ dat Nederland op momenten op de Spelen toonde, was niets terug te zien. Spelvreugde werd van de weeromstuit ingeruild voor vechthockey. Alsof alle automatismen tijdens dit duel uit de hoofden waren verdwenen. „We waren niet in staat om onder de druk uit te hockeyen. Het was reactief in plaats van proactief”, concludeerde de bondscoach.

Hockey is een behendigheidssport, zegt Van Ass vaak. Maar zijn handigste hockeyers Billy Bakker, Jeroen Hertzberger, Robbert Kemperman en Valentin Verga waren gisteren figuranten in de clash tussen hockeyculturen. „We hebben te weinig lef getoond om het gevecht op behendigheid aan te gaan”, erkende Van Ass. „We gingen te veel mee in hun spelletje, daar zijn we aan ten onder gegaan. Dat moet de volgende keer anders. Dan maar verliezen met 8-0. Als we maar ons eigen spel spelen. En dan verliezen we heus niet met 8-0.”

Voor de derde keer in vijf toernooien stoomde Van Ass zijn team gisteren klaar voor een finale. In Mönchengladbach vorig jaar op het EK had hij zijn jongens „helemaal gek gemaakt dat het echt kon”, maar Duitsland sloopte de ploeg tactisch. Voor de olympische finale, daags na de sensationele 9-2 overwinning in de halve finale tegen Groot-Brittannië, had hij zijn jubelende jongens „terug in hun cocon” gestopt. Weer trok Duitsland aan het langste eind.

En gisteren? De gedevalueerde Champions Trophy, het jaarlijkse hockeytoernooi dat vanaf volgend jaar concurrentie krijgt van de World Hockey League, staat in de schaduw van het EK, het WK en de Olympische Spelen. Het was voor Van Ass een eerste hoofdstuk in wat uiteindelijk allemaal „een cyclus” is richting het WK 2014 in Den Haag. „Maar ik had hier wel op het maximale ingezet. We hebben daar in de teambesprekingen alles aan gedaan. Australië was gewoon beter.”

Australië speelde voor eigen publiek en had nog iets goed te maken na de teleurstellende bronzen medaille bij de Spelen. En het gastland had de mogelijkheid om een record van vijf achtereenvolgende Champions Trophy-overwinningen neer te zetten. Van Ass: „Dat is wel even een andere emotie. En dan spelen zij wel met Jamie Dwyer, Eddie Ockenden en die toppers. Wij missen Robert van der Horst en strafcornerspecialist Mink van der Weerden. Dan is 1-1 en in de extra tijd gekilld worden niet zo erg. Dit doet niet zo heel veel pijn.”