Kwaliteit bepaalt zendtijd

Vandaag praat de Kamer over meer bezuinigen en hervormen bij de omroep. Niet het ledental, maar kwaliteit wordt bepalend.

Staatssecretaris Sander Dekker (Media, VVD) heeft goed geluisterd naar Henk Hagoort. De baas van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO), de koepel die onder meer de programmering samenstelt, zegt al jaren dat hij werkt voor 17 miljoen Nederlanders. Niet voor 3 miljoen leden van omroepen. Hij bedoelt: onze programma’s moeten niet alleen interessant zijn voor EO-leden of BNN’ers.

Dekker herhaalde het donderdag vrijwel letterlijk. Hij wil Hilversum hervormen en maakt kwaliteit het belangrijkste criterium om geld en zendtijd te krijgen. Vandaag wordt duidelijk wat de Tweede Kamer vindt. Dekker verdedigt bezuinigingen van nog eens 100 miljoen euro op de mediabegroting vanaf 2016.

1Hoe ingrijpend zijn de voorstellen van Dekker?

De publieke omroep krijgt vanaf 2016 een derde minder. Ingrijpend is ook dat de omroepen, landelijk én regionaal, nog meer moeten samenwerken. Onder het vorige kabinet moesten de verenigingen zich ook tegen elkaar afzetten en leden werven. Daarmee maakte toenmalig minister Van Bijsterveldt (CDA) de voorgenomen fusies nodeloos ingewikkeld. De omroepen krijgen een lager garantiebudget (nu 70 procent van het geld waarop ze recht hebben volgens hun ledenaantal) en moeten meer programmabudget verdienen.

2 Wie gaat bepalen wat kwaliteit is ?

„Grijze oude mannen”, zei presentator Mart Smeets gisteren schertsend in Eva Jinek op zondag. De staatssecretaris zat er ook: „Daar heb je precies de kern te pakken van waar we het over gaan hebben.” De netmanagers van de NPO, allen minstens vijftien jaar jonger dan Smeets, gaan met de omroepen de programmaschema’s in elkaar zetten. De NPO komt tot een blokkenschema met ‘slots’: om zeven uur op Nederland 1 een medisch programma, om acht uur het Journaal, rond half elf een talkshow. Elke omroep kan inschrijven op zo’n ‘slot’. Dat moet een coherenter (en beter bekeken) uitzendschema opleveren. Kwaliteit en bereik van elk nieuw programma wordt getoetst: vooraf, tijdens en na de uitzending. Dekker: „De raad van bestuur zorgt voor heldere criteria om te komen tot een goede en evenwichtige programmering, regelt voldoende checks and balances en zorgt voor een goede verantwoording naar het publiek.”

3Is dit echt het einde van verzuiling bij de omroepen?

De omroepen hoeven zich weliswaar minder te profileren om leden te werven maar aspirant-omroepen kunnen slechts toetreden tot het bestel als zij voldoende leden hebben (en als Commissariaat voor de Media en Raad voor Cultuur vinden dat zij een toegevoegde waarde hebben).

De omroepfusies die in de Kamer ter sprake komen, leiden tot drie grote ‘zuilen’: een progressieve (VARA, BNN), een populaire (TROS, AVRO) en een confessionele (KRO, NCRV). VPRO, MAX en EO blijven zelfstandig, NOS en NTR blijven als taakomroep zonder leden.

4 Krijgen we nu nooit meer kerkdiensten op tv?

Het kabinet schrapt de kleine levensbeschouwelijke omroepen zoals IKON en de Joodse Omroep. Onder het vorige kabinet moesten de kleintjes al inwonen bij een grotere. Nu verdwijnt hun budget. Levensbeschouwing blijft, zegt Dekker, een taak van de hele publieke omroep.

5 Bijna alle VVD-wensen zijn vervuld. Verdwijnt Nederland 3?

„Over een net minder is niet gesproken”, zei Dekker in een toelichting op zijn brief. De VVD wil al langer een landelijk net voor de regionale omroepen. Die moeten dan samenwerken met de landelijke omroep.

    • Jan Benjamin