Oppositie wil nieuwe protesten tegen Morsi - ‘ook referendum moet afgeblazen’

Egyptische jongens staan naast een muur waarop met graffiti 'Morsi, Egyptisch bloed is niet goedkoop' staat beschreven. De Egyptische liberale oppositie heeft vandaag opgeroepen tot meer protesten nadat de president vannacht besloot zijn decreet in te trekken, maar het referendum over de grondwet aanstaande zaterdag door te laten gaan. Foto AP / Hassan Ammar

De liberale Egyptische oppositie heeft opgeroepen tot meer protesten vandaag, omdat president Mohammed Morsi weigert een grondwetsontwerp te herroepen waarover aanstaande zaterdag een referendum plaatsvindt.

Morsi kwam aan een van de eisen van de oppositie tegemoet door een decreet te herroepen dat hem vrijwel absolute macht gaf. Hij weigerde echter het referendum over een grondwetsontwerp dat de islamitische wetgeving in de grondwet verankert af te blazen. Dat was een belangrijke vraag van de oppositie.

Het omstreden decreet en het referendum over de grondwet joegen tienduizenden mensen de straat op. Zowel aanhangers als tegenstanders van Morsi lieten zich zien, wat resulteerde in gevechten waarbij zeven mensen omkwamen en honderden mensen gewond raakten. Het is de grootste crisis in Egypte sinds de Arabische Lente in januari vorig jaar.

‘Intrekken decreet is loos gebaar’

Hoewel Morsi een concessie heeft gedaan door het decreet in te trekken, is dit volgens de oppositie een loos gebaar. Volgens hen heeft het decreet zijn doel al bereikt: het waarborgen van de goedkeuring van de ontwerp-grondwet. Het decreet gaf het panel dat de nieuwe grondwet samenstelde immuniteit waardoor het niet meer door rechters kon worden ontbonden.

Ahmed Said, leider van de Vrije Egyptische Partij, liet tegenover de BBC weten “geshockeerd” te zijn dat Morsi het referendum van aanstaande zaterdag niet heeft ingetrokken. Bassem Sabry, een schrijver en activist, noemde de annulering van het decreet tegenover AP “een stunt”. De Egyptische bevolking heeft door het snelle referendum volgens hem geen tijd het document goed te bestuderen en het wordt bovendien gehouden zonder de overeenstemming tussen de oppositie en de regering die Morsi had beloofd te bereiken.

Er wordt een muur gebouwd om het presidentiële paleis in Kairo:

Decreet ingetrokken door ‘nationale dialoog’

Morsi zou het decreet hebben ingetrokken op aanraden van een panel van 54 politici en geestelijken die deelnamen aan een “nationale dialoog” waartoe Morsi opriep om de crisis op te lossen, zo schrijft AP. De meesten van hen waren islamieten die de president steunen. De oppositie heeft de dialoog geboycot. Morsi kondigde vannacht ook aan dat als de grondwet bij het referendum verworpen wordt, er landelijke verkiezingen zullen komen over de samenstelling van een nieuwe commissie die een grondwet opstelt.

Nee stemmen of het referendum helemaal boycotten?

Toch zou de intrekking van het decreet er volgens persbureau AP voor kunnen zorgen dat rechters stoppen met hun staking van twee weken, waarmee ze protesteren tegen “Morsi’s aanval op de rechterlijke macht”. Dat zou betekenen dat ze toezicht houden op het referendum zoals dat gebruikelijk is in Egypte.

De oppositie staat nu voor een nieuwe uitdaging: het volk ervan overtuigen ‘nee’ te stemmen aanstaande zaterdag, of de volksraadpleging helemaal boycotten. Een lage opkomst of een kleine overwinning zou twijfels doen zaaien over de legitimiteit van de grondwet.

Morsi geeft leger de opdracht orde te handhaven

Morsi heeft het leger vandaag opdracht gegeven de orde te handhaven en staatsinstellingen te beschermen tot na de bekendmaking van de uitslag van het referendum over de omstreden nieuwe grondwet. Volgens de maatregel, die morgen ingaat, mag het leger bij het uitvoeren van die taken burgers arresteren.

    • Mirjam Remie