Zandscheppen op Mars leidt tot niet te stuiten hype om niks

The Curiosity rover used the Mars Hand Lens Imager (MAHLI) to capture the set of thumbnail images stitched together to create this full-color self-portrait in this October 31, 2012 (Sol 84) handout image courtesy of NASA. REUTERS/NASA//JPL-Caltech/Malin Space Science Systems/Handout (UNITED STATES - Tags: SCIENCE TECHNOLOGY ENVIRONMENT) FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS Reuters

John Grotzinger zal zich nog wel eens bedenken voor hij de uitdrukking “dit is er eentje voor de geschiedenisboeken”, gebruikt. Met alleen die woorden lanceerde de wetenschappelijk leider van NASA’s Curiosity-missie een onvervalste mediahype, die wel uit móest lopen op een teleurstelling.

Grotzinger zei dit in een interview, terwijl de eerste meetgegevens binnenkwamen van het instrument SAM, een chemisch laboratorium aan boord van het zeswielige marswagentje. Meer kon hij er niet over kwijt, maar dat weerhield NPR-verslaggever Joe Palca, en na hem talloze andere media en bloggers, er niet van om druk aan het speculeren te slaan. Zou Curiosity complexe organische moleculen gevonden hebben, afkomstig van primitieve levensvormen?

De ruimtevaartorganisatie NASA, die zich in 2010 nog pijnlijk brandde aan een achteraf onzinnig verhaal over bacteriën met arseen in hun DNA, probeerde de verwachtingen nog te temperen. Er zou zeker “geen definitief bewijs van organische moleculen’ worden aangekondigd”. Via twitter probeerde ook het karretje (@MarsCuriosity) zelf nog de angel uit het gerucht te halen: “Wat heb ik ontdekt op Mars? Dat geruchten zich online snel verspreiden.”

Afgelopen maandag volgde het moment van de waarheid, op een persconferentie van de Amerikaanse Geophysical Union. Als tegenvaller viel de ontdekking toch nog mee. Ja, SAM had inderdaad organische moleculen gedetecteerd, bij het verhitten van een schepje marszand. Namelijk mono-, di- en trichloormethaan en een nog onbekend zwaarder chloorhoudend molecuul.

Maar complex zijn die nauwelijks te noemen, en bovendien is het nog onduidelijk of ze wel uit de marsgrond afkomstig zijn, en niet van een chemische reactie in de SAM-analysekamers zelf. Grotzinger had overigens eigenlijk bedoeld dat de hele Curiosity-missie er een was voor de geschiedenisboeken.

Bruno van Wayenburg

    • Bruno van Wayenburg