Van het kastje naar de box

De cd-speler heeft zijn langste tijd gehad. Netwerkaudio is de toekomst. Een overzicht van de beste apparatuur.

N ooit meer platen omdraaien. Dat was lange tijd het belangrijkste verkoopargument voor de compact disc. Maar de cd is op sterven na dood. Een kleine groep audiofielen is teruggekeerd naar de langspeelplaat. De rest speelt zijn muziek tegenwoordig af met de computer.

Maar hoe doe je dat? Muziek afspelen via de computer – of liever: een computernetwerk – is ingewikkelder dan gewoon een cd’tje draaien. Vooral de voorbereiding vergt aardig wat. Maar daarna wordt alles beter.

Om te beginnen: de muziek klinkt vaak mooier. Cd-spelers worden geprezen omdat ze fouten kunnen herstellen. Van krasjes is bijvoorbeeld weinig te horen bij het afspelen, net zoals fotobewerkingssoftware oneffenheden kan wegpoetsen. Maar vergelijk je een schoongepoetste foto met een foto die van zichzelf helemaal geen oneffenheden heeft, dan is duidelijk wat beter is. Dat geldt ook voor muziek. Goede muziekbestanden op de computer hebben geen oneffenheden, terwijl een cd-speler voortdurend foutjes aan het herstellen is, ook als die onhoorbaar zijn. Dat gaat ten koste van de diepte van het geluid.

Daarbij is de muziek veel beter toegankelijk. Wie een grote cd-collectie heeft, zal merken dat-ie sommige cd’s nooit draait, of sommige nummers niet meer kan vinden. Als alles op de computer staat, is de hele bibliotheek veel beter terug te vinden. Zodoende herontdek je je eigen collectie, want het kost veel minder moeite om eens iets anders dan het geijkte op te zetten. Als het tegenvalt, hoef je niet op te staan.

De muziek is ook niet aan één plek gebonden. Een cd kun je alleen opzetten waar een cd-speler staat. En die speler stuurt zijn signaal slechts naar één versterker. En die weer naar één set luidsprekers. Een computernetwerk is vanaf veel meer plekken te benaderen, en de computer kan zijn muziek overal naartoe sturen. Dus niet alleen de woonkamer, maar ook de slaapkamer, de badkamer, de werkkamer. En zelfs naar plekken buitenshuis. Overal waar een versterker en luidsprekers staan, kun je naar muziek luisteren.

Opslagmedium

Hoe werkt het? Daarvoor moet je weten dat er drie dingen nodig zijn. Of eigenlijk vier.

Ten eerste een opslagmedium. Dat kan een harde schijf zijn, maar een zogeheten NAS is beter. Dit staat voor network attached storage, ofwel netwerkschijf – eigenlijk gewoon een kastje met een harde schijf erin die vanaf het netwerk te bereiken is, zonder dat de pc hoeft aan te staan. Elk apparaat op het netwerk kan de bestanden bekijken op de NAS. Dat gaat via de wifi-router, die bijna iedereen tegenwoordig in huis heeft en het signaal voor draadloos internet verstuurt. En in dit verband betekent bestand: een muziekstuk.

Ten tweede is software nodig die de muziek op het netwerk kan vinden en afspelen. Bovendien kan die software de zogenoemde metadata laten zien: titel, artiest, jaartal, een afbeelding van de originele platenhoes, etcetera.

Die software hoeft niet op een pc te staan. Muziek afspelen kan ook met behulp van een tabletcomputer of smartphone. Zo’n mobiel apparaat gebruik je als een soort afstandsbediening. Er moet dan nog een apparaat bij, dat de digitale datapakketjes die van de NAS komen omzet in een nette stroom aan gegevens: een digitaal audiosignaal. De smartphone bedient dit apparaat.

Het laatste apparaat vertaalt dit digitale audiosignaal, dat dus ook uit een pc kan komen, naar iets waar de versterker mee aan de gang kan. Pc’s zijn allemaal wel in staat om deze taak op zich te nemen, maar dat gaat verre van perfect. Dat komt doordat pc’s altijd tientallen taken tegelijkertijd uitvoeren, waardoor er altijd kleine haperingen optreden. Voor normaal gebruik is dat niet erg, maar een geluidssignaal moet heel precies en zonder hikjes verstuurd worden. Elke storing verslechtert de geluidskwaliteit. Daarom is een losse DAC nodig, een digital-to-analogue converter. Dit apparaat neemt één specifieke taak van de computer over: het digitale signaal vertalen naar analoog. Vanaf hier gaat alles op de vertrouwde manier: een versterker versterkt, en de aangesloten luidsprekers zorgen dat we de muziek kunnen horen.

Dit zijn de basics, en dit is ook hoe een hobbyist zijn eigen systeem kan bouwen. Maar omdat deze opzet voor de leek ingewikkeld kan zijn, zijn er steeds meer apparaten op de markt die meerdere taken op zich nemen. En soms zelfs allemaal. Over dit soort systemen gaat het hier.

Wat ze allemaal nodig hebben, is een wifi-netwerk, een versterker en luidsprekers. Met een tabletcomputer of smartphone zijn ze op afstand te bedienen. De pc kan uit blijven staan. Die is alleen nodig om nieuwe muziekbestanden op het netwerk te zetten.

Sonos Connect

Sonos maakt een betaalbaar systeem voor draadloze muziekweergave, plus eenvoudige verbinding met onlinemuziekdiensten als Spotify. Sonos heeft ook alles-in-éénoplossingen, waar ook luidsprekers bij horen.

Maar alles-in-één betekent meestal ook dat geen enkel onderdeel echt goed is. Wie meer kan uitgeven, kan naast de netwerkspeler beter een aparte versterker en luidsprekers kopen – of de oude, bestaande geluidsinstallatie gebruiken. In dat geval is de Sonos Connect de beste optie, want die is alleen maar de verbinding tussen het eigen netwerk en de bestaande geluidsinstallatie.

Verder nog nodig: NAS

Kost: 349 euro

Cambridge Audio Stream Magic 6

Het Britse Cambridge Audio maakt goede, betaalbare apparatuur. De Stream Magic haalt muziek van netwerk en internet, maar de ingebouwde DAC vertaalt ook signalen van bijvoorbeeld een dvd-speler.

Verder nog nodig: NAS

Prijs: 995 euro

Wyred4Sound Music Server

Het veelgeprezen bedrijf maakt modificaties om de geluidskwaliteit van Sonos te verbeteren. En het heeft ook een eigen server, met een interne opslagcapaciteit (1 of 2 terabyte) en ingebouwde cd-ripper.

Verder nog nodig: DAC.

Kost: 1.999 of 2.499 dollar, afhankelijk van grootte harde schijf. Alleen online te koop.

Linn Majik DS

Het Britse Linn is misschien wel het eerste audiomerk dat besloot geen cd-spelers meer te maken en zich volledig op netwerkaudio te richten.

Verder nog nodig: NAS

Prijs: 2.368 euro

Meridian Media Core 200

Het eveneens Britse Meridian kocht een paar jaar geleden Sooloos, dat bekend werd met een zeer geavanceerd en gebruiksvriendelijk systeem om muziekcollecties te beheren en doorzoeken – aanvankelijk met behulp van een monitor met aanraakscherm, tegenwoordig vooral met de iPad. Het instapmodel MC200 bevat een harde schijf (1 terabyte) en een goede DAC, die echter geen signalen van externe apparaten accepteert.

Verder nog nodig: niets

Prijs: 2.750 euro

Naim Uniti2

Deze Britse alles-in-éénspeler bevat ook een goede versterker, zodat alleen luidsprekers nodig zijn om alles te kunnen afspelen. Ontvangt (digitale en analoge) radio, bevat een cd-loopwerk, heeft een wifi-antenne en digitale ingangen voor bijvoorbeeld een blu-rayspeler.

Verder nog nodig: NAS

Prijs: 3.595 euro

PS Audio PWD MkII

Dit is eigenlijk een DAC, bedoeld om digitalen signalen van andere bronnen te vertalen. Maar het bedrijf levert ook de zogeheten Bridge, een printplaat die in het apparaat wordt geplugd. Daarmee wordt de DAC ook een netwerkspeler.

Verder nog nodig: NAS

Prijs: 4.350 euro + 899 euro voor de Bridge

Olive 6HD Music Server

Heeft een ingebouwde drive om cd’s te rippen en een display aan de bovenkant om albums uit te zoeken. Ook een ingebouwde harde schijf (2 terabyte), maar kan ook vanaf een NAS spelen.

Verder nog nodig: niets

Prijs: 5.395 euro

Widealab Aurender S10

De servers van het Zuid-Koreaanse Aurender behoren tot de beste van de wereld, in bedieningsgemak en geluidskwaliteit. Maar dat vertaalt zich ook naar een hoge prijs.

Verder nog nodig: DAC

Prijs: 6.250 euro (met interne schijf van 2 terabyte)

QSonix Q205

Net als het oorspronkelijke Sooloos (tegenwoordig Meridian) werkt QSonix met een touchscreen, al is ook hier de iPad een goed alternatief.

Verder nog nodig: DAC

Prijs: ruim 8.000 euro

Burmester 111

Het Duitse Burmester maakt alleen dure en zeer dure apparatuur. Hun nieuwe server is ook voorversterker en accepteert digitale signalen van andere apparatuur. Met ingebouwde cd-ripper en meegeleverde iPad.

Verder nog nodig: niets

Prijs:29.000 euro

AudioNec SDV4-ORY

Frans apparaat voor wie het echt breed heeft. Het apparaat gebruikt geen harde schijf maar een interne solid state drive. Het voordeel: stiller, stabieler en geen warmteproductie. Kan ook vanaf een NAS spelen.

Verder nog nodig: niets

Prijs: enkele tienduizenden euro’s

    • Arlen Poort