Symbolische raketten

Nederlandse en Duitse Patriots komen naar Turkije. De NAVO stemde deze week in met het verzoek van de Turken tot plaatsing van de raketten langs de grens met Syrië. Waarom eigenlijk? De Turkse pers gaf deze uitleg: „De simpele waarheid is dat de mogelijkheid van chemische wapens geen dreigement is dat we zomaar kunnen negeren”, schrijft Mustafa Aydin in Hürriyet. „Vandaar het verzoek om NAVO-bescherming.”

Het nieuws over het sturen van Patriots vermengde zich deze week met waarschuwingen dat president Bashar al-Assad van zijn raketten met chemische lading af moet blijven. De inzet van chemische wapens is „de rode lijn”, liet president Obama weten. De secretaris-generaal van de NAVO beaamde: „Onacceptabel.”

Turken ontgaat het cynisme achter deze uitleg niet. „Obama’s uitleg dat Assads gebruik van chemische wapens een rode lijn is, kan maar op één manier worden uitgelegd: ga maar door met moorden in eigen land”, twitterde de columniste van de krant Milliyet, Asli Aydintasbas. „Wat een schande.”

Turken kunnen elke dag vanaf hun kant van de grens zien hoe de strijd in Syrië is ontaard. In grensplaatsen als Ceylanpinar vlogen deze week de granaatscherven opnieuw over het grenshek, na hevige bombardementen op woonwijken in het Syrische dorp aan de andere kant, waar de troepen van Assad eerder deze maand zijn verdreven.

Patriots helpen niet tegen granaatscherven. Patriots zijn defensieve wapens en kunnen langeafstandsraketten, maar ook vliegtuigen, uit de lucht plukken. Ze zijn niet bedoeld voor het afdwingen van een bufferzone, of een no-flyzone, benadrukte de secretaris-generaal van de NAVO. De Syrische burgerbevolking mocht geen valse hoop krijgen.

Niemand verwacht dat Assad zijn schaarser wordende wapens op zijn buren richt. „Dat zou krankzinnig zijn”, zei zelfs president Abdullah Gül, die nota bene zelf om de Patriots had gevraagd. Voor de Turken is de symboliek van de NAVO-hulp belangrijk: Syrië is niet alleen het probleem van Turkije. In dit land zijn al meer dan 120.000 vluchtelingen ondergebracht, terwijl Europa aan de Griekse grens hekken bouwt om die vluchtelingen in Turkije te houden. Het is tijd dat andere NAVO-landen ook iets doen. Dus stuurde het bondgenootschap begin deze week zijn verkenners om een geschikte plek uit te zoeken voor de Patriots. Hun auto kwam vast te zitten in de modder van een dorp in de provincie Malatya. Ze moesten te voet verder. Die locatie vertelde de Turkse krantenlezer nog iets over de bedoeling van de Patriots. In hetzelfde dorp staat al een omstreden radarinstallatie als strategisch onderdeel van het raketschild van de NAVO, dat mogelijk Iraanse raketten uit de lucht moet schieten. Zijn de Patriots bedoeld ter afschrikking van Iran?

Turkse kranten zijn opgetogen. Zelfs conservatief-islamitische kranten omarmen de hulp uit Brussel. Hun afkeer van westerse bemoeienis met de regio is even vergeten. „In tijden van nood en als er geen andere optie is, moeten moslims kiezen voor de minst slechte oplossing”, schrijft een van de kranten, Todays Zaman. En de NAVO? Die heeft weer bestaansrecht. Dankzij de Patriots.

Bram Vermeulen