Ruim anderhalve ton voor een hart

Een nier en een van zijn hoornvliezen heeft Jiang Ding (30) in Hangzhou al verkocht; hij wil nu een stuk van zijn lever en wat beenmerg verkopen. Maar de bemiddelaars, die hij alleen kent als Blauwe Hemel en Beetje Vet, bieden te laag, althans niet voldoende om zijn creditcardschuld aan de bank van enkele duizenden euro’s af te lossen.

Vrachtwagenchauffeur Jiang Ding wil graag vertellen over zijn ervaringen met de illegale orgaanhandelaren in China, want hij wil iedereen die er over peinst organen te verkopen om “een iPad of iPhone” te betalen, ernstig waarschuwen. “Het lost je financiële problemen niet op en je blijft pijn houden en je zwak voelen. Ze zeggen dat je al twee dagen na de operatie aan het werk kan, maar dat is een leugen.”

Niet dat zijn schulden aan de bank zijn ontstaan door de aanschaf van elektronica, maar hij kent mensen die dat wel hebben gedaan. Jiang Ding heeft zich diep in de schulden gestoken om de chemotherapie voor zijn moeder met borstkanker te betalen. Hij is bereid alles te doen om zijn moeder te laten genezen – en zoals de meeste families die niet werken voor de overheid of de grote staatsbedrijven is de familie Ding niet verzekerd tegen medische calamiteiten. In communistisch China is iedereen die ziek of werkloos raakt op zichzelf en zijn familie aangewezen.

Wie in China een nier, lever, long of hoornvlies wil verkopen, belt een van de telefoonnummers die op de muren van ziekenhuizen of dorpsklinieken zijn gespoten, of zoekt contact met handelaren op het internet. De prijzen variëren per regio, per orgaan en per leeftijd en conditie van de donor. Nieren leveren rond de 3.000, 4.000 euro op, een stukje lever rond de 5.000 euro een long rond de 8.000 euro. De kopers van organen betalen doorgaans het tienvoudige van wat de donoren ontvangen.

Harten vormen een aparte categorie. Kopers moeten rekening houden met prijzen die de 150.000 euro overschrijden, aldus onderzoek van het Chinese weekblad Caijin. Harten kunnen volgens onderzoek van Chinese journalisten gekocht worden in het illegale circuit dat gevoed wordt door bendes die “op bestelling” zwervers en daklozen vermoorden of van verkeersslachtoffers wier families voor veel geld hun ethische en culturele bezwaren opzij zetten. Er is ook een grijze markt in de handel van organen van geëxecuteerde gevangenen. Volgens de Shanghaise professor Fan Minsheng van de Shanghaise Universiteit voor Traditionele Medicijnen, die de illegale markt al jarenlang volgt, is de handel in harten vergeleken met de handel in nieren, levers en longen klein.

Jiang Ding moest voordat hij daadwerkelijk in contact kwam met Blauwe Hemel, een man die hij schatte op 50 jaar, de trein nemen naar Shanghai en daarna naar een andere stad. “Ik moest een paar keer overstappen voordat zij mij benaderden.” Na onderhandelingen over de prijs voor een van zijn nieren moest hij naar de zuidelijke provincie Fujian, waar hij na een medische keuring in een ziekenhuis van het Ministerie van de Spoorwegen moest wachten in een goedkoop hotel tot er vraag was naar zijn nier. Jiang was niet alleen, hij sliep in een zaal met tien andere jongens en bracht met hen weken door met kaarten, tv-kijken en gamen.

“Een perfecte match vinden duurt langer en levert ook meer geld op. Ik werd bijna gek van verveling en het eten was smerig”, herinnert hij zich. Sommige van de jongens met wie hij moest wachten, verkochten delen van hun lichaam om drugs te kunnen kopen of, inderdaad, een nieuwe smartphone. De operatie zelf vond niet plaats in een ziekenhuis, maar in een villa in een luxe woonwijk. De chirurg heeft hij door de verdoving nooit gezien en de verplegers droegen papieren mutsen en maskers. Maar Jiang Ding zegt zeker te weten dat hij is geopereerd door medisch personeel van het spoorwegenhospitaal. “Ik had een bloedtransfusie nodig. Waar anders dan een groot ziekenhuis kan dat bloed vandaan gekomen zijn?”

Zijn vermoeden is moeilijk te controleren, maar beslist waarschijnlijk. In de drie meest recente rechtszaken tegen de bendes die de orgaanhandel in Oost-China domineerden, vormen de connecties tussen gangsters, artsen en de ziekenhuizen van grote overheidsdiensten, zoals het spoor, de nutsbedrijven en het leger, een rode draad. “Medische corruptie is de grootste bedreiging voor het nieuwe orgaandonatiesysteem”, waarschuwde de China Daily deze week naar aanleiding van de ontmanteling van een dergelijk netwerk in Beijing, Hangzhou en Changsha, waar twintig chirurgen deel van uitmaakten.

Met medewerking van Chen Teng

    • Mmv Chen Teng
    • Oscar Garschagen