Duitse waarden

Deutsche Bank probeert om de financiële crisis van 2008 achter zich te laten. Maar voormalige werknemers hebben de Duitse bank er deze week van beschuldigd 12 miljard dollar (9 miljard euro) aan verliezen te hebben verborgen tijdens de kredietcrisis.

De betrokken activa waren ingewikkelde beleggingsproducten uit het zogeheten correlation book van Deutsche Bank. In plaats van het gebruik van uitsluitend onderliggende activa, pasten schrandere zakenbankiers ook credit default swaps toe op de waardebepaling van hun portefeuilles. Evenals andere verhandelbare goederen werden deze getaxeerd door te kijken naar geldende prijzen (marking to market).

Toen de crisis uitbrak, verdween de liquiditeit uit de meeste beleggingsproducten. Banken konden toen terugvallen op het gebruik van hun eigen taxatiemodellen. Het debat tussen Deutsche Bank, dat de beschuldigingen ontkent, en de voormalige werknemers draait om de vraag of deze modellen klopten, of onderhevig waren aan gesjoemel.

Het is niet duidelijk of Deutsche Bank te ver is gegaan. De bank had een motief om geen verliezen te rapporteren: dat had er immers toe kunnen leiden dat de Duitse overheid een belang in de bank had moeten nemen en de bonussenpot zou verkleinen. Maar de Amerikaanse toezichthouder SEC, die sinds 2010 aan de zaak werkt, is nog niet tot een oordeel gekomen.

De vraag blijft of de waardering van activa op basis van de marktwaarde altijd opgaat, of een relatieve methode is. Als internationale instellingen op het gebied van accountancy het zakenbanken in 2008 niet hadden toegestaan om grote delen van hun handelsactiva naar hun bankbalans te verplaatsen teneinde taxatie op basis van de marktwaarde te voorkomen, dan hadden belastingbetalers waarschijnlijk nog meer reddingsgeld moeten ophoesten. Aan de andere kant maakt de Bank of England zich zorgen dat banken hun kapitaalposities onderrapporteren door hun uitstaande leningen niet te taxeren op basis van de marktwaarde.

Een oordeel van de SEC tegen Deutsche Bank zou een zware klap zijn. Hoewel de bank zich grotendeels heeft ontdaan van het oorspronkelijke correlation book met minimale verliezen, wordt de bank nog steeds beschouwd als relatief ondergekapitaliseerd. Maar als Deutsche Bank schuldig wordt bevonden, kunnen andere banken die soortgelijke methodes hebben gebruikt ook in het nauw komen.

Breakingviews is een dagelijks financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Frank Kuin.