Catchy refrein of harde beat

Wat was dé hit van 2012? Luisteraars van VPRO’s 3voor12 kiezen volgende week hun favoriet. De belangrijkste kanshebbers op een rij.

Is het dat liedje dat de hele dag uit de radio klinkt en dat iedereen al dan niet bewust meehumt? Of is het die parel die je in stilte oppoetst, de particuliere voorkeur die je raakte en vervoerde? Wat was hét liedje van 2012?

3voor12, het alternatieve popmuziekplatform van de VPRO, kiest sinds 1985 de Song van het jaar. Luisteraars kunnen via de site vijf nummers kiezen. De afgelopen jaren ging de eer naar The Editors (‘Smoking Outside the Hospital Doors’), Kings of Leon (‘Sex on Fire’), Kyteman (‘Sorry’), Mumford & Sons (‘The Cave’) en – vorig jaar – Gotye (‘Somebody That I Used to Know’).

Ook nu zijn tweehonderd liedjes voorgedragen, geselecteerd uit de dag- en avondprogrammering van 3FM. Grote kanshebbers zijn singer-songwriter Blaudzun, met ‘Elephants’ én ‘Flame On My Head’, en de genre overstijgende Britse band Alt-Jmet hun ‘Breezeblocks’. Andere sterke songs: Django Django met ‘Default’, Tame Impala met ‘Elephant’, Jake Bugg met ‘Lightning Bol’, M.I.A. met ‘Bad Girls’ of The Kik met hun vrolijke ‘Simone’.

Dat juist hij grote kanshebber is in de verkiezing vindt singer-songwriter Blaudzun wel frappant. Als iemand nadrukkelijk níét tracht een hitsong te creëren, is hij het wel. „De meeste radiohits beschouw ik als muzak, ze hebben weinig met muziek te maken”, zegt hij. „Het lijkt me belangrijk voor een hit dat kinderen het makkelijk en graag mee kunnen zingen. Maar eigenlijk heb ik helemaal niks met het idee van een hit als meest gedraaid liedje op een radiostation of YouTube.”

Het onderscheid tussen de albumluisteraar en de songliefhebber die vooral de hitlijsten volgt, is een beetje verdwenen, ziet Willem van Zeeland, hoofdredacteur van 3voor12, aan het stemgedrag. „Door het gebruik van iTunes en Spotify heeft de muziekliefhebber nu veel losse tracks als voorkeuren. Vroeger zagen we bij de samenstelling van de jaarlijst dat men het lievelingsliedje van een mooi album koos. Nu draait het om het gevoel dat een liedje oproept; niet zozeer of het hele album wordt gewaardeerd.”

Een artiest om wie we dit jaar in elk geval echt niet heen kunnen is Park Jae-sang (34), oftewel PSY, de hyper-Koreaan met zijn danceliedje ‘Gangnam Style’. Een wereldwijde hit die draait om de kreet ‘Oppaaaaaan gangnam style’, gevolgd door een herhalend ‘op op op op’ – op harde beats en gierende synthesizers. PSY, in de video een soort stuiterende Blues Brother die een opwindend, decadent leven leidt in het rijke district Gangnam van Seoul, bracht zijn nummer in juli uit in Zuid-Korea. Al gauw stond het bovenaan in de Gaon-chart, de hitlijst voor Koreaanse pop (K-pop) en ging het via internet de wereld over.

Internet speelde ook een grote rol bij de zoet bubbelende zomerhit ‘Call Me Maybe’ van de Canadese zangeres Carly Rae Jepsen. Er kwamen ontelbare lipdub-versies (playback) van. Sportteams op de Olympische Spelen, presentatoren, cheerleaders en deelneemsters aan de Miss USA-verkiezing maakten filmpjes waarin ze het nummer uitbeelden, gepaard met veel gekkigheid.

Ook andere artiesten coverden de tienerhit, transformeerden het soms tot kampvuurliedje, vertolkt met bloedserieus gezicht. Ook het bekijken waard was de uit speeches gemonteerde versie waarin president Obama het nummer („Hey, I just met you, and this is crazy, but here’s my number, so call me maybe”) uitspreekt.

Via de festivals naar de radio ging ‘Keep your Head up’ van de surfy songwriter Ben Howard. Of is de versie die nieuwkomer Sandra van Nieuwland naar de eerste plek van de iTuneslijst in Nederland zong eigenlijk niet populairder? De bijdrages van de Voice-kandidate slaan überhaupt in als een bom: was vorige week al het nieuws dat Van Nieuwland de hele download-topdrie beheerst (in de Single Top 100 en de iTunes top 30), nu is bekend dat ze met haar cover van Marlon Roudettes ‘New Age’ ook weer op de eerste plaats staat.

Over covers gesproken, onmiskenbaar veel indruk maakte de Belgische band Triggerfinger met de bedwelmend sobere versie van ‘I Follow Rivers’ van Lykke Li. Het werd dit jaar een grote nummer-1 hit, die – heel knap – de originele dancehit uit de oren verdrong. Triggerfinger ploos het nummer de avond voor de ochtendshow van Giel Beelen op 3FM nog snel even uit. Een eigen signatuur kreeg het door het gefloten begin en de lage stem van zanger Ruben Block. Maar vooral onweerstaanbaar: het ritme met een mes op een koffie- en theekopje. De video ging viral op de sociale media.

En dat zijn tophits waar geen marketingplan tegenop kan.

Bekendmaking VPRO 3voor12 Song van het jaar, 12/12 op 3FM en 101TV van 19.00 tot 00.00 uur. Televisie: 15/12, 00.15 uur in 3 On Stage.

    • Amanda Kuyper