Sanering van Chinese schaduwbanken hard nodig

Een vermogensbeheerproduct pakt verkeerd uit; een bank geeft de schuld aan een werknemer die buiten zijn boekje is gegaan – het klinkt triviaal. Maar in China kan de crisis bij kredietverlener Hua Xia het begin zijn van een grote sanering onder de schaduwbanken. Het 2.000 miljard dollar omvattende alternatieve financieringskanaal van het land zou wel eens niet zo lang meer operationeel kunnen zijn.

Bankklanten hebben hun bezittingen aan vermogensbeheerproducten sinds 2010 ruimschoots verdubbeld, aldus Fitch Ratings. Deze kortlopende beleggingen bieden een rendement van 3 tot 4,5 procent op jaarbasis, waarmee ze het rendement van 3 procent op bankdeposito’s, dat wordt afgetopt door de toezichthouder, overtreffen. Faillissementen komen niet voor, en de kopers lopen uiteen van gepensioneerden tot staatsbedrijven.

Hua Xia zal binnenkort demonsteren wat er gebeurt als het misloopt met een van deze producten. De bank zegt dat een werknemer van haar filiaal in Shanghai illegaal een vermogensbeheerproduct heeft verkocht. Volgens Chinese media konden beleggers vervolgens naar hun geld fluiten.

Het is nog niet duidelijk wat de toezichthouder zal doen. Eén optie is Hua Xia te dwingen beleggers al hun geld terug te betalen, waardoor een precedent wordt geschapen: dan zijn de banken aansprakelijk voor alle producten die zij verkopen. Het alternatief is de kopers aan hun lot over te laten.

De eerste optie zou 2.000 miljard dollar aan uitstaande producten en de daarmee samenhangende kredieten op de balansen van de Chinese kredietverleners doen belanden, waardoor hun bezittingen met een vijfde worden verhoogd. Dat zou veel kapitaal kosten en sommige banken ver uittillen boven het maximum dat voor de verhouding tussen leningen en deposito’s is vastgelegd.

Maar het is ook niet veel beter als de kopers de verliezen moeten dragen. Als ze weigeren de termijn van hun beleggingen te verlengen – of hogere rendementen vragen – kunnen leners wier kredieten zijn gefinancierd met vermogensbeheerproducten in de problemen komen. Dit kan leiden tot een wanordelijke run op de schaduwbanken.

Uiteindelijk is de beste oplossing het afschaffen van de maximumrente op deposito’s. Als de banken kunnen concurreren om deposito’s, zullen ze de vermogensbeheerproducten ‘leegzuigen’, waardoor het geld weer op gewone bankrekeningen terecht komt.

De kredietverleners zouden minder vergoedingen ontvangen en hun marges zien teruglopen, en sommige schaduwbanken zouden in de problemen komen, maar de sector zou snel krimpen.

Vermogensbeheerproducten zijn niet per se slecht. Maar ze worden gevaarlijk door een verkeerd prijsbeleid en door grootschalige verkopen aan klanten die de risico’s niet echt doorzien. Als Hua Xia een keerpunt is, kan de erfenis op lange termijn een gezonder financieel stelsel zijn.

Breakingviews is een dagelijks financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Menno Grootveld.

    • John Foley