Prima dienstverlening door de natuur

Bijna alles is in geld uit te drukken, zo blijkt uit een nieuwe natuurdatabase. ‘Spiritueel’ brengen de waddeneilanden 15 dollar per hectare per jaar op.

The dense forest of the Cardamon Mountains. The Mystery of the Jars - deel van serie. *** Local Caption *** 14269632 Luke Duggleby/Redux/Hollandse >

De natuur levert de mensheid vele diensten: economisch, cultureel en zelfs spiritueel. In een databank worden deze diensten nu in harde geldbedragen uitgedrukt. Dankzij 1.350 studies naar de waarde van ecosystemen.

Koraalrif levert de mens de meest waardevolle diensten: voor gemiddeld zo’n 352.915 dollar per hectare per jaar. De waarde zit in de duiksport en andere vormen van toerisme (96.000 dollar), in het leveren van medicinale stoffen en in kleinere diensten zoals voedsel en koolstofdioxideopslag. Maar vooral in bescherming tegen overstromingen, waardoor het achterland enorm veel geld bespaart: 153.214 dollar, anderhalf keer zoveel als de recreatiewaarde.

‘Grasland’ levert minder kostbare diensten: per hectare 2.871 dollar – voornamelijk door veehouderij en waterberging. Een hectare open oceaan: 401 dollar. Tropisch regenwoud? 5.264 dollar.

De getallen zijn tot tot stand gekomen door een optelsom van berekeningen. Allereerst reële opbrengsten, bijvoorbeeld de visopbrengst van het vorige jaar, of wat de horeca aan de toeristen heeft verdiend. Daarbij komen de kosten die worden bespaard: bijvoorbeeld de hoeveelheid geld die waterbedrijven anders hadden moeten betalen aan waterzuivering, of aan het dichtslibben van de stuwdammen. In sommige studies worden ook moeilijker kwantificeerbare waarden meegenomen, bijvoorbeeld door mensen te vragen wat ze voor behoud van een gebied over hebben.

In de databank kun je ook op deelgebieden zoeken. Wil je weten hoeveel geld tropisch regenwoud bespaart doordat het erosie tegengaat? Klik op tropisch regenwoud en erosiebestrijding – 900 dollar, volgens één studie in Indonesië.

De databank is gebouwd door Wageningen Universiteit samen met tien onderzoeksinstituten waaronder de Universiteit van Amsterdam. Ze deden dit voor de internationale organisatie TEEB (The Economics and Ecosystems of Biodiversity) die de waardes van natuurgebieden zo in kaart wil brengen. De bank staat nog niet online, voor ieder toegankelijk. Daarvoor is nog geld. Mogelijk springt het Amerikaanse organisatie Earth Economics bij, maar deze organisatie wil gebruikers wel laten betalen. Onderzoeksleider Dolf de Groot van Wageningen Universiteit gaat volgende week naar Amerika om te praten: „Onze inzet is dat zoveel mogelijk openbaar blijft.”

„De Nederlandse overheid kan nu wel bezuinigen op de ecologische hoofdstructuur”, zegt De Groot, terwijl hij met zijn muis door allerlei cijfers scrollt. „Maar dan zadelt hij wel toekomstige generaties op met extra kosten voor bodemsanering, nu een miljard per jaar.”

De databank helpt bij dit soort afweging van diensten op korte en lange termijn. En de cijfers zijn onderschattingen, zegt De Groot ook. Bij veel studies zijn lang niet alle 22 ‘ecodiensten’ meegenomen.

Even klikken bij ‘spirituele ervaring’, en het blijkt dat hier in 1 studie naar is gekeken, in 1990. Uitkomst: vijftien dollar per hectare voor de Waddeneilanden; 50 dollarcent voor de Galapagos. Zulke ‘culturele waardes’, waarvan de belangrijkste recreatie is, schatten de milieukundigen door bijvoorbeeld te vragen hoeveel geld mensen daadwerkelijk aan bezoeken uitgeven. Ook wordt berekend hoeveel natuurverenigingen aan lidmaatschapsgelden binnen krijgen, en hoeveel de lokale middenstand en horeca aan de bezoekers verdient. Van zeker 80 natuurgebieden is al de recreatiewaarde bepaald.

Verrassend is dat veel studies hoogstens dertig procent van de waarde toekennen aan de productie van vis, landbouwgewassen of hout. Vooral bij koraalrif en mangroves zijn de ‘verborgen’ diensten aanzienlijk. Zonder mangroves zouden deltagebieden al hun water moeten zuiveren van zeezout en slib uit de bergen (162.125 dollar); zonder koralen waren veel eilanden al weggespoeld.

De Groot: „Critici zeggen vaak: aan de natuur kun je geen prijskaartje hangen. Dat vind ik ook, maar berekeningen als in deze database staan, blijken wel nodig om de diensten te laten zien die de natuur levert.”