‘Normaal’ bedrijf is EADS nog lang niet

Het moederbedrijf van Airbus wil zich in een nieuwe bedrijfsstructuur losmaken van de greep van Europese overheden.

EADS, European Aeronautic Defence & Space Company, moest een „normaal bedrijf” worden, vond de Duitse topman Tom Enders. Een bedrijf met minder overheidsbemoeienis dat vrij op de harde markt voor vliegtuigen, ruimtevaart en defensiemateriaal kan concurreren.

Dat doel zegt hij deze week met een akkoord over de eigendomsstructuur bereikt te hebben. Maar terwijl overheden onder de oude ingewikkelde machtsdeling nog een vijfde van de aandelen in handen hadden, neemt het staatsbezit onder de nieuwe deal toe tot 28 procent.

Behalve de Franse en Spaanse staat, krijgt Duitsland nu voor het eerst ook een direct belang in het in Nederland geregistreerde moederbedrijf van onder andere Airbus. Frankrijk heeft nu 14,87 procent, maar zal een deel in een (Nederlands) trustfonds onderbrengen en over slechts 12 procent stemrecht behouden. Duitsland koopt zich voor 12 procent in en Spanje gaat terug van 5,44 naar 4 procent.

Daimler en het Franse mediabedrijf Lagardère , beide goed voor 7,44 procent, beloofden hun belangen te verkopen. Totaal 72 procent van de EADS-aandelen zal voortaan publiek verhandeld worden. Dat was minder dan de helft.

Op papier krijgen de overheden een minder grote vinger in de pap. Het Franse vetorecht op bedrijfsbeslissingen en de benoeming van directieleden komt te vervallen. „In de toekomst, zullen de strategie en de industriële projecten uitsluitend besloten worden door de raad van bestuur en het management”, zei Enders woensdag tevreden. Een van zijn collega’s sprak op de Franse televisie over een „tweede geboorte” van het twaalf jaar oude fusiebedrijf.

Maar analisten in Franse zakenkranten temperen het enthousiasme. Vooral de defensietak zal nooit volledig van ‘nationale’ invloeden vrij worden. De Franse president Hollande liet in een verklaring weten content te zijn met de nieuwe afspraken. Niet alleen omdat het EADS-hoofdkantoor in Toulouse blijft, ook omdat het akkoord „de bescherming bevestigt van de strategische belangen van de nationale defensie”.

Het dagblad Le Monde wijst er vandaag op dat juist bij vraagstukken van vrede en veiligheid Duitsland en Frankrijk vaak ver van elkaar verwijderd zijn. Duitsland wil de defensiesector aan de vrije markt overlaten, schrijft de krant, en „het minst dat je kunt zeggen is dat Frankrijk dat concept nooit gedeeld heeft”.

De relaties tussen de bedrijfstop en Duitsland zijn volgens Le Monde bovendien „exécrable” (verschrikkelijk slecht). Dat heeft te maken met het stranden, nog maar twee maanden geleden, van een fusie met het Britse BAE Systems. Tom Enders wees de Duitse overheid toen aan als voornaamste spelbreker.

Duitsland zou beducht zijn geweest voor de grote invloed van Frankrijk in het bedrijf, mede omdat Frankrijk zijn belang wilde uitbreiden. Waarom nu het tegenovergestelde gebeurd is, legde Hollande in zijn persverklaring niet uit. Maar in de nieuwe bedrijfsstructuur behouden de overheden het recht om eventuele vijandige overnames te blokkeren.