Een briljant plan

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW is verantwoordelijk voor mediabeleid en een van zijn voornaamste taken is om de forse bezuinigingen op de publieke omroep gestalte te geven. Hoe pak je dat aan? Daar heeft hij deze week iets op bedacht en ik vind het briljant. De omroepen zullen niet langer worden gefinancierd op grond van hun ledenaantallen, maar op grond van kwaliteit. Het is in al zijn eenvoud een geniaal plan. Het is zoiets als een verzekeraar die een royale vergoeding belooft aan wie in de Sahara wordt overvallen door regen. Die vergelijking klopt niet helemaal, want in de woestijn van kaalslag op de Nederlandse televisiezenders is kwaliteit nog zeldzamer dan neerslag in de Sahara. Met dit simpele, sympathiek klinkende plan dreigt Dekker in één klap een bezuiniging te realiseren van 100 procent van het totale budget.

Een ander onderdeel van het plan is dat Dekker omroepen wil stimuleren om met elkaar te fuseren. Stimuleren is Haags jargon voor dwingen. Het idee is dat de omroepen programma’s moeten gaan maken voor zeventien miljoen Nederlanders in plaats van uitsluitend oog te hebben voor hun eigen achterban. Het klinkt zo logisch dat het bijna verbaast dat het nu pas wordt bedacht. Maar op dit punt heeft Dekker net niet ver genoeg doorgedacht.

Al die verschillende omroepen zijn een erfenis van de verzuiling. Nu de verzuiling is opgeheven, kunnen die omroepen ook wel samen. Dat is het idee. Maar velen hebben erop gewezen dat er een nieuw soort verzuiling optreedt in Nederland. Er opent zich een steeds wijdere kloof tussen hoger- en lageropgeleiden.

Laten we het publieke bestel zo vormgeven. Eén omroep voor de slimmen en één voor de dommen. En die tweede kunnen we dan vervolgens onmiddellijk opheffen, want de lageropgeleiden kijken massaal naar de commerciële zenders. Zo zal de publieke omroep bestaan uit één omroep die zich uitsluitend richt op de hogeropgeleiden. Die geven we twee kanalen, zonder reclame. Omdat hoge kijkcijfers een sterke indicatie zijn voor gebrek aan kwaliteit, wordt de financiering omgekeerd evenredig aan de kijkcijfers. En op verkleutering van het nieuws in het Journaal komen hoge boetes te staan.