EC wil snel maatregelen tegen belasting-shoppen

Caroline de Gruyter

Europese regeringen moeten hun belastingregimes beter op elkaar afstemmen om te zorgen dat bedrijven minder ‘belasting-shoppen’. Dat is één van de maatregelen die de Europese Commissie gisteren heeft voorgesteld om de groeiende belastingfraude en -ontduiking in Europa te bestrijden.

„Elk jaar lopen de landen van de EU 1.000 miljard euro mis door belastingfraude en -ontduiking”, zegt eurocommissaris Algirdas Semeta (Belastingen). Hij noemt dat een „schandalig verlies van inkomsten voor overheden” en een bedreiging voor eerlijke belastinginning in Europese landen. Burgers betalen door de crisis meer belasting, overheden snijden in de welvaartsstaat. Tegelijkertijd wordt er met „nationale verschillen en mazen in de wet op de interne markt gespeeld door lieden die geen belasting willen betalen”.

Semeta noemde geen namen. Maar zijn kritiek is duidelijk bedoeld voor landen als Nederland, Ierland of Malta, waar multinationals hoofdkwartieren vestigen zonder er veel economische activiteiten te ontplooien. Sommigen betalen daardoor nauwelijks belasting.

Van de twintig beursgenoteerde bedrijven in Portugal waren er dit jaar negentien in Nederland gevestigd. Zij betalen in Portugal, dat in diepe crisis verkeert, vrijwel niets. Ook in Nederland worden zij nauwelijks aangeslagen. Probleem is dat dit volstrekt legaal is. In Groot-Brittannië is ophef over Starbucks en Amazon, die met een enkele muisklik hun omzet van het ene land naar het andere sluizen – binnen én buiten Europa.

Ngo’s noemen dit „diefstal van publieke gelden”. Volgens de Franse europarlementariër Eva Joly, die in Noorwegen onderzoek deed naar fiscale draaideurconstructies, wordt geld dat naar openbare diensten als onderwijs of ziekenzorg zou moeten gaan, op deze manier „geprivatiseerd”.

De Commissie heeft geen macht op belastinggebied. Zij kan landen niet dwingen tarieven of wetten te veranderen. Ze kan wel feiten publiceren en maatregelen voorstellen, in de hoop dat landen elkaar onder druk zetten om in beweging te komen.

Semeta deed gisteren dertig suggesties voor maatregelen, zoals de invoering van één Europees belastingnummer en een scherpere definitie van het begrip ‘belastingparadijs’. Volgens hem is een sterke, meer coherente Europese aanpak nodig „tegen belastingontduikers én diegenen die ontduikers ter wille zijn’’.