brieven

Koningin Wilhelmina

Zoals bekend vluchtte Koningin Wilhelmina naar Londen bij de inval van de Duitsers mei 1940. In de recensie van Niek van Sas van Cees Fasseurs boek Een dame van ijzer, Konigin Wilhelmina en de nationale gedachte. (Boeken, 23.11.2012) wordt hierover gesteld: ‘Al snel bleek het niet alleen een begrijpelijke, maar zelfs zeer gelukkige beslissing.’ Dit nu getuigt van blikvernauwing met als gevolg het negeren van belangrijke historische feiten, die voor het achtergelaten Nederlandse volk grote gevolgen hadden. Feit is dat de gehele Nederlandse regering in strijd met de grondwet, en niet alleen de koningin die haar boegbeeld was, het land had verlaten en zich daarmee had opgeheven.

Hoewel de bezetter aanvankelijk een militair bestuur voor Nederland had voorzien, heeft deze toen volgenss het oorlogsrecht een civiel bestuur moeten instellen. Nederland werd daardoor min of meer een vazalstaat waarin eigen wetten zonodig werden vervangen door die welke in nazi-Duitsland al van kracht waren, zoals de rassenwetten.

Zowel de rechterlijke macht als de politie als uitvoerende macht moesten hun werk doen in overeenstemming met deze nieuwe regering en waren aan haar wetten onderworpen. Dat hier de Jodenvervolging zo snel en efficiënt op poten kon worden gezet, in tegenstelling tot landen met een militair-bestuur, zoals België en Denemarken, kan daarvan dan ook niet los gezien worden.

Dat hier een civiel bestuur werd geïnstalleerd is te wijten aan het gedrag van de vooroorlogse wetgever, de Nederlandse regering die door haar vlucht het land in de steek liet, zich grondwettelijk ophief en het Nederlandse volk inclusief de gerechtelijke instanties en het politieapparaat overleverde aan een nazi-regering.

Dr Gerard M.J. Beyersbergen-Van Henegouwen, Leiden

    • Dr. Gerard Mj Beyersbergen van Henegouwen