Van Beuningen: behoud mijn collectie

Pieter Bruegel de Oude: De toren van Babel, olie op paneel, omstreeks 1560. Geschonken aan het museum door D. G. Van Beuningen, een oom van H.J.E. Voorstelling naar het bijbels verhaal in Genenis 11:4. God straft de hoogmoed van de mensen. Bruegel schilderde twee versies ervan. De andere hangt in het Kunsthistorisches Museum in Wenen. Het Colosseum in Rome was inspiratiebron voor de torens.

De bekende kunstverzamelaar H.J.E. van Beuningen is „geschrokken” van het voornemen van Rotterdam om musea kunstwerken te laten te verkopen. Hij wil weten of zijn collectie bij de gemeente nog wel in goede handen is. Dat schrijft zijn advocaat in een brief aan wethouder Antoinette Laan (Cultuur, VVD) van Rotterdam.

De 92-jarige verzamelaar schonk in 1991 ongeveer 10.000 archeologische vondsten, vooral gebruiksvoorwerpen, aan de gemeente Rotterdam. De collectie zou in opdracht van de gemeente door museum Boijmans van Beuningen „adequaat en zorgvuldig” worden bewaard. Op de bruikleenafspraken die destijds werden gemaakt kan worden teruggekomen. Daarom wil Van Beuningen, een familielid van D.G. van Beuningen die na een enorme schenking in de naam van het museum werd opgenomen, dat die afspraken nu worden herbevestigd. „De uitlatingen van wethouder Laan roepen vragen bij mij op”, zegt hij. „Gezien mijn hoge leeftijd wil ik weten hoe de gemeente in de toekomst zal omgaan met mijn objecten. Ik wil weten waar ik aan toe ben.”

Wethouder Laan schreef onlangs aan de gemeenteraad dat zij het verkopen van objecten door musea „op voorhand niet uitsluit”. Het beheer van de uitdijende collecties zou te zwaar op de begroting drukken. Haar voorstel sluit aan bij het voornemen van het Wereldmuseum om de Afrikacollectie af te stoten. Met de opbrengst zou het museum onafhankelijker van subsidies kunnen opereren. Dit is in strijd met de landelijke leidraad voor het afstoten van museale objecten uit 2006. Die schrijft voor dat het geld alleen mag worden besteed aan het beheer van andere collecties.

Volgens Laan hoeven verzamelaars niet bezorgd te zijn. „Ik betreur het dat de verkeerde indruk is gewekt dat schenkingen voor verkoop in aanmerking zouden komen.”

De gemeente werkt volgens haar alleen mee aan een verkoop van objecten die met gemeentelijke middelen zijn aangeschaft. „Schenkingen of legaten worden niet ter verkoop aangeboden, tenzij hiervoor door betrokkenen nadrukkelijk goedkeuring is verleend”, aldus de wethouder. Ditzelfde zou gelden voor collecties die vanuit andere musea naar Rotterdam zijn verplaatst.

Directeur Sjarel Ex van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam waarschuwde dinsdag in deze krant dat verzamelaars terughoudender worden met schenkingen als musea collecties gaan verkopen. „Rotterdam heeft veel te danken aan de goedgeefsheid van verzamelaars”, schreef hij.

De verkoop van „ongeclausuleerde geschenken” en het „verarmen van de gemeentelijke collecties zelf, puur voor geldelijk gewin, is het tegendeel van verstandig inhoudelijk beheer”, aldus de museumdirecteur. „De verruwing die nu wordt ingezet, vormt een negatief signaal dat de goedgeefsheid ernstig verstoort.”

    • Andreas Kouwenhoven