Rutte verdedigt zich: bewindslieden moeten zelf alle feiten melden

Foto ANP / Jerry Lampen

Kandidaat-bewindslieden zijn er zelf voor verantwoordelijk dat zij alle relevante feiten op tafel leggen tijdens de formatie. Vervolgens wordt slechts naslag gedaan, aldus Rutte tegen de Tweede Kamer naar aanleiding van het ontslag van Co Verdaas als staatssecretaris van Economische Zaken.

Volgens Rutte had Verdaas melding moeten maken van ‘alle relevante zaken’:

“De formateur moet erop kunnen vertrouwen dat alles is gemeld.”

Rutte: declaraties zijn aan de orde gekomen in gesprek

De kwestie over de omstreden declaraties is aan de orde gekomen tijdens het gesprek dat Rutte als formateur had met Verdaas voorafgaand aan zijn benoeming tot staatssecretaris. Verdaas zou hem hebben verteld dat de publiciteit daarover was ‘afgedaan’ tijdens een debat in de Provinciale Staten van Gelderland in 2011. Volgens Rutte zijn de nieuwe feiten pas daarna aan het licht gekomen. Het gaat om de feitelijke woonplaats van Verdaas en de rechtmatigheid van zijn ingediende declaraties. Verdaas bleek in Zwolle te wonen, terwijl hij Nijmegen had opgegeven als woonplaats.

Wilders: dit is valsheid in geschrifte

Volgens Wilders had Verdaas nooit staatssecretaris mogen worden. Wat Verdaas heeft gedaan is valsheid in geschrifte, aldus Wilders. “Als u dat oordeel niet velt, bent u een grote lafaard”, zo zei hij tegen PvdA-leider Samsom.

Samsom erkent dat er sprake kan zijn van valsheid in geschrifte maar benadrukt dat de Kamer alleen over het politieke oordeel gaat.

‘Aftreden is drama voor de premier’

Het aftreden is een drama voor de premier, zei SP-leider Emile Romer. “Als je als coach na vijf minuten al je speler moet wisselen waarvan je tijdens het opstellen wist dat hij geblesseerd was, dan heb je een tactische blunder gemaakt.” Volgens Bram van Ojik (GroenLinks) is Rutte ‘overhaast’ te werk gegaan.

D66-leider Pechtold vroeg zich af of deze gang van zaken niet te voorkomen was geweest. “Was er tijdens het sprintje naar het bordes geen tijd voor een zorgvuldig proces?” Ook Sybrand van Haersma Buma (CDA) vindt dat Rutte een steek heeft laten vallen. Vrijwel alle partijen vinden dat het aanzien van de politiek is geschaad.

‘Declaraties vorig jaar al bekend’

Eerder op de middag trad Verdaas terug vanwege een bonnetjesaffaire uit zijn tijd als gedeputeerde in Gelderland. De Kamer vraagt Rutte daarop om opheldering. Verschillende fracties vragen zich af waarom Rutte als formateur heeft ingestemd met de benoeming van Verdaas. De affaire was toen ook al bekend. Al in november 2011 publiceerde de Gelderlander al over de declaraties van Verdaas, aldus Pechtold, die zich verbaast over de situatie.

Uit de verklaring van Verdaas ‘blijkt dat er na zijn benoeming nieuwe feiten aan het licht kwamen die hem aanleiding gaven tot zijn ontslagaanvraag’, schrijft Rutte in een zevenregelige brief. De premier licht dat verder niet toe.

Op verzoek van Wilders debatteert de Kamer nu over de kwestie. Volg het hier.

Kamp: vertrek Verdaas pijnlijk verlies

Minister Henk Kamp van Economische Zaken noemt het aftreden van zijn staatssecretaris een ‘pijnlijk verlies’, zo laat hij weten in een verklaring.

“Zeer tot mijn spijt komt er een einde aan de samenwerking met Co Verdaas op het ministerie van EZ”, stelt Kamp. De minister was blij met de komst van Verdaas, omdat hij wist ‘hoezeer hij in Gelderland als bestuurder werd gewaardeerd’. Bovendien kende Kamp hem uit de tijd dat zij beiden in de Kamer zaten als een ‘bijzonder vriendelijke en toegankelijke man’.

“Het doet me verdriet dat Co tot de conclusie is gekomen dat hij zijn werk niet meer kan voortzetten en daarom zijn ontslag heeft aangeboden. Onze medewerkers en ik ervaren zijn vertrek als een pijnlijk verlies.”

Verdaas erkent dat er discussie mogelijk is

Even na half twee vanmiddag hield Verdaas een korte persconferentie. Hij zei daarin dat hij zich ‘nog eens grondig had verdiept’ in waar hij van beschuldigd werd en juridisch advies had ingewonnen. De conclusie was dat hij besloot om het bedrag dat met de declaraties gemoeid ging, terug te betalen. Verdaas erkent dat er discussie mogelijk is over zijn feitelijke woonplaats en over de rechtmatigheid van zijn ingediende declaraties reiskosten woon-werkverkeer.

Lees hier de volledige verklaring van Verdaas.

PvdA-leider Samsom komt in de komende dagen met een opvolger.

    • Marije Willems