Philips werd groot met prijsafspraken...

Afspraken maken met de concurrent – Philips is er groot mee geworden. In 1903 boekten Anton en Gerard Philips (de twee zonen van oprichter Frederik) een triomf. Ze sloten met Duitse producenten een gloeilampenkartel, maakten prijsafspraken en verdeelden onderling de markt. En dat ging in alle openbaarheid – in Berlijn zetelde de Verkaufstelle Vereinigter Glühlampenfabriken.

Een eeuw later werden dit soort afspraken in het geniep gemaakt. „Please dispose the following document after reading it” (vernietig dit document na lezing) staat op een document dat de Europese Commissie gisteren heeft gepubliceerd. Het is onderdeel van het materiaal dat volgens de Commissie bewijst dat Philips en zes andere producenten van beeldbuizen en monitors tussen 1996 en 2006 een kartel hebben gevormd.

De zeven bedrijven krijgen een boete opgelegd van 1,5 miljard euro omdat ze tien jaar lang de markt hebben verdeeld in twee kartels. Eén kartel heeft betrekking op kleurenbeeldbuizen voor televisies, het andere kartel op de buizen voor monitors. De kartels opereerden wereldwijd.

Philips wil niet inhoudelijk reageren op de beschuldiging omdat het in beroep gaat. Topman Frans van Houten betreurt het dat zijn concern „met dit onoorbare gedrag in verband wordt gebracht”. De boete vindt hij „disproportioneel en ongerechtvaardigd”. De koers zakte gisteren met 1 procent, onder meer omdat het concern te maken kan krijgen met claims. De Commissie wijst op de mogelijkheid dat benadeelde klanten van de betrokken bedrijven, andere fabrikanten van monitors en consumenten, ook nog hun schade kunnen gaan verhalen.

In 2007 zakte de koers met 3 procent nadat bekend was geworden dat Philips een van de verdachten was in een wereldwijd onderzoek naar kartelvorming in de beeldbuizenmarkt. De Europese Commissie deed in november van dat jaar invallen bij verschillende beeldbuisfabrikanten omdat het vermoeden bestaat dat zij de kartelregels hebben overtreden. Ook de Zuid-Koreaanse en Japanse mededingingsautoriteiten startten een onderzoek.

Philips maakte tot 2001 beeldbuizen. De buizen waren een cruciaal onderdeel voor de televisies en monitors, goed voor 50 tot 70 procent van de prijs van een scherm. In 2001 werden de beeldbuisactiviteiten onder in een joint venture met het Zuid-Koreaanse elektronicabedrijf LG. Dat bedrijf, LPD, ging in 2006 failliet.

Beeldbuizen of CRT’s (cathode ray tubes) worden gebruikt in ‘bolle’ televisie- en computerschermen. Deze markt is sinds 2005 geslonken door de opkomst van platte plasma- en lcd-schermen.

Philips werkte al jaren aan terugtrekking uit de tv-markt. Het elektronicaconcern leed al jaren verlies en sloot vorig jaar na moeizame onderhandelingen de laatste licentiedeal. Daarmee trok Philips zich definitief terug uit de productie van tv’s.

    • Cees Banning