Zelfgenoegzaam en razend populair

Niet eerder was de CDU zo afhankelijk van Angela Merkel, die gisteren op het partijcongres met 98 procent van de stemmen als leider werd herkozen.

Angela Merkel werd gisteren met 98 procent van de stemmen herkozen tot partij-voorzitter en kandidaat voor het kanselierschap. Foto’s Reuters

So machen wir das! knalt uit de speakers: zo doen wij dat! De strijdkreet verpakt in hoempamuziek-met-doedelzak is gisteravond op het massadiner voor gedelegeerden na de eerste dag van het CDU-verkiezingscongres onderdeel van de campagne van David MacAllister. Hij wil over zeven weken herkozen worden als premier van Nedersaksen.

Maar de kreet had evengoed de titel kunnen zijn van de toespraak die partijleider Angela Merkel gisteren afstak voordat zij ’s middags met 98 procent van de stemmen werd herkozen als partijvoorzitter en kandidaat-bondskanselier voor de Bondsdagverkiezingen over tien maanden.

De vrouw, die geldt als de machtigste politicus van Europa, blaakte in haar rede van trots terwijl ze haar ‘liebe Freunde’ nog eens voorhield dat haar kabinet het beste kabinet is sinds de hereniging. ‘De zelfgenoegzame’ kopt vanochtend het Handelsblatt boven een foto van een glimlachende Merkel. Holle woorden, schrijft de krant, zonder inhoud. Het gaat alleen om het behoud van de macht.

Op het diner, op uitnodiging van de CDU-afdeling in Nedersaksen, doet niemand romantisch over de partijleider. Merkel zit de hele avond met getrouwen in het midden van de hal in de winner’s circle, afgezet met een blauw lint. Een congresganger, een oud-staatssecretaris, bevestigt indirect het onbehagen in de gelederen over de tegenstelling tussen de partij, die laag staat in de peilingen, en de leider, die razend populair is. „Vraag me nog eens wat ik ervan vind als ze de verkiezingen verliest”, zegt hij, terwijl hij met zijn vork in zijn bordje pasta met vis prikt. De CDU-partijtop is nog altijd niet van de verrassing bekomen, zegt hij. „Toen zij twaalf jaar geleden Helmut Kohl ten val bracht en partijvoorzitter werd, zeiden wij allemaal: dat is voor een paar maanden.” Inmiddels is Merkel, zoals de Frankfurter Allgemeine Zeitung vanochtend schrijft, de last man standing van de oude CDU-top, zeven jaar bondskanselier en klaar om er nog eens vier jaar aan vast te plakken na 2013. „Helmut Kohl”, zegt de oud-staatssecretaris, „die zou nu de hele zaal rondgaan. Overal even zitten en een praatje maken. Zo kweekte hij goodwill en wist hij tegelijkertijd haarfijn wat er in de hele partij speelde.” Hij wijst met zijn kin naar Merkel. „Maar zij blijft daar maar zitten. Zij heeft de partij überhaupt niet nodig.”

Achter de hoogmis voor Merkel, zoals media het congres noemen, en achter de grote woorden gericht tegen electorale concurrenten van SPD en Groenen, gaat vrees schuil. Blijft het goed gaan? Minister Wolfgang Schäuble (Financiën, CDU) presenteerde afgelopen weekeinde trots een evenwichtige begroting. Voor de komende jaren zouden zelfs overschotten worden verwacht. Nooit eerder hadden zoveel mensen een baan als nu, beklemtoont Merkel. Maar nooit eerder stond de partij zo laag in de peilingen als nu. De christen-democraten verliezen vooral aanhang in de grote steden en onder jongeren. Gisteren deed een groep van rebellerende homoseksuele Bondsdagleden, de ‘Wilde 13’, met een initiatiefvoorstel een poging homostellen belastingtechnisch gelijk te stellen aan getrouwde hetero’s. Het voorstel sneuvelde. „Ik begreep niet dat de partij die discussie toeliet op een verkiezingscongres. Dat is alleen maar schadelijk”, zegt een Nederlandse waarnemer.

Een lid van de Bondsdag, die ooit samen met Merkel als jonge hond begon, zegt tegen het eind van het diner, dat het een „zeer zakelijke affaire” is, de verhouding tussen de partij en de voorzitter. „Dat weet zij ook.” Hij beklemtoont dat het voor hem eenvoudig ligt: zo lang Merkel de partij voldoende zetels levert, is de steun voor haar oneindig. „Ik ben daar zeer pragmatisch over. Als ze verliest, is het meteen afgelopen met haar. Dan ligt haar toekomst in Europa. Misschien willen ze haar daar dan hebben.” Zo. En nu wil hij bier drinken en de hele nacht dansen, zegt hij. En hij schuift zijn stoel naar achteren en gaat met collega’s op zoek naar de bar.

    • Frank Vermeulen