Voetbal heeft even geen antwoord

Met de dood van een grensrechter is een grens overschreden. Voetballend Nederland gaat zich bezinnen.

Nederland, Almere, 04-12-2012. Sfeerbeeld op voetbalclub S.C. Buitenboys nav het overleiden van een lid, grensrechter, die in elkaar is geslagen door spelers van een tegenpartij. Op foto: Voor aanvang van de eertse training van vandaag (die van de E-tjes) komen een aantal kinderen hun ouders en trainers/clubleden bijeen op de middenstip van het trainingsveld en wordt er eea uitgelegd aan de kinderen en besproken en wellicht een moment van stilte gehouden (niet zeker, ik mocht er niet bij zijn). Foto: Olivier Middendorp

Een stille tocht, geen amateurvoetbal, rouwbanden bij de profvoetballers, een minuut stilte bij andere sporten. De dood van de 41-jarige grensrechter Richard Nieuwenhuizen is hard aangekomen.

Zinloos geweld op het voetbalveld. Het algemene gevoel heerst dat er opnieuw een grens is overschreden. Op zaterdag en zondag valt het voetbal stil en komen leden in de kantine van hun voetbalclub bijeen om zich te bezinnen. „We moeten ervoor zorgen dat het de allerlaatste keer is geweest dat zoiets vreselijks is gebeurd”, zegt Anton Binnenmars, directeur amateurvoetbal van de KNVB. „Dit hoort niet bij voetbal”.

Toch voltrok zich bij de Almeerse voetbalclub SC Buitenboys zondag een tafereel dat voor velen herkenbaar is. Een wedstrijd die ontaardt in een vechtpartij, het gebeurt talloze malen per jaar. Na wat klappen daalt het stof neer. Zo leek het nu ook te gaan. Maar een dag later voltrok zich een ander scenario. De vader die het elftal van zijn zoon had gevlagd, was overleden. De drie verdachten wordt doodslag ten laste gelegd.

Nederland is wereldnieuws. Een geschokte FIFA-baas Sepp Blatter stuurt een brief naar de KNVB. Hij noemt voetbal de spiegel van de maatschappij. „Helaas krijgen we dan ook de meer duistere kanten zoals geweld te zien.”

Na de schok van de dood van de grensrechter volgt de verontwaardiging. Hoe kan dit gebeuren? Hoe kunnen we dit voorkomen? Zijn er hardere maatregelen noodzakelijk? Logische vragen, maar niemand heeft een passend antwoord. De KNVB had juist bekend gemaakt dat de aanpak van excessen tot succes had geleid. Maar plotseling staat de voetbalbond naar eigen zeggen „met de rug tegen de muur”.

Nog voordat de bond besloot de speelronde bij de amateurs te annuleren hadden tal van clubs, scheidsrechters en spelers al op eigen initiatief aangekondigd dit weekeinde het voetbal stil te leggen. De behoefte aan een hard statement bleek groot. De KNVB kon vervolgens weinig anders dan alle 33.000 amateurduels annuleren.

De KNVB roept de 1,2 miljoen leden van de bond op in de spiegel te kijken. Ze moeten dit weekeinde met elkaar in gesprek gaan over de smalle grens die er ligt tussen hoog opspelende emoties en bruut geweld. Volgens Binnenmars moet iedereen zijn eigen rol in ogenschouw nemen. Een opstootje kan al beginnen bij een iets te zwaar aangezette overtreding. Of bij een ouder die langs de lijn de scheidsrechter uitscheldt.

Voetbal en emoties zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dat zal altijd zo blijven. Sociale controle is binnen een club van levensbelang. Maar het is een utopie om te denken dat verbaal en fysiek geweld langs de Nederlandse velden helemaal uit te bannen zijn. Voetballend Nederland wordt nu geconfronteerd met een nieuwe werkelijkheid. Een middagje vlaggen kan in de dood eindigen.

Portret Nieuw-Sloten: pagina 7