Twee veelgehoorde uitspraken over Sinterklaas

‘De pepernoten liggen elk jaar eerder in de winkel’

„Ze zijn er weer!” Elk jaar hetzelfde riedeltje, je hoort het vanaf het moment dat de pepernoten en kruidnoten weer verkrijgbaar zijn. „Wat zijn ze vroeg! De pepernoten liggen ook elk jaar weer eerder in de schappen.” Maar klopt dit ook of is het een hardnekkige volkswijsheid? next.checkt zocht het uit.

En, klopt het?

next.checkt vroeg het verschillende supermarktketens in Nederland. Daaruit komt een eenduidig beeld naar voren. „Nee hoor”, zegt een woordvoerder van supermarktketen Albert Heijn. „Dat moment is altijd hetzelfde, al jaren.” Jumbo: „Dat is een hardnekkige mythe, maar nee, het klopt niet.” Plus: „Nee.” Spar: „Nee.” Aldi: „Nee.” Lidl: „Nee.”

Bij deze supermarkten verschenen de pepernoten dit jaar op hetzelfde moment in de schappen, namelijk week 36: de eerste week van september. Met uitzondering van Aldi en Lidl, waar de pepernoten in respectievelijk week 38 en week 40 in de verkoop gingen. Voor alle ketens geldt dat dit weeknummer al jaren onveranderd is.

Ook fabrikant Bolletje, ’s lands grootste producent van peper- en kruidnoten, laat weten dat de ‘steeds-eerder-mythe’ precies dat is: een mythe. „Wij produceren al jaren in dezelfde periode”, zegt een woordvoerder. „Vanaf de tweede helft van augustus.” Bolletje gaat niet over het moment dat de pepernoten ook daadwerkelijk in de schappen van de winkels komen te liggen, maar krijgt ook geen verzoeken van supermarkten om eerder met het productieproces te beginnen.

Volgens Alfred Dekker, woordvoerder van supermarktketen Spar, is het „een soort ongeschreven regel” dat de pepernoten niet vóór september in de winkels verkrijgbaar zijn. Het zou tot irritatie bij klanten leiden. Ook Jumbo zegt dat de eerste week van september het meest „marktconform” is.

Er zijn uitzonderingen. Elk jaar zijn er weer supermarkten die proberen de pepernoten toch als eerste te hebben. „Binnen onze organisatie van aangesloten Spar-ondernemers zijn er altijd wel een paar slimme bij die op de een of andere manier eerder aan pepernoten weten te komen of nog een restpartij van het jaar daarvoor op voorraad hebben.” Sinds twee jaar pronkt een Spar-filiaal in Groningen ermee de eerste supermarkt in Nederland te zijn die pepernoten verkoopt. Overigens scheelt dat niet veel met het ‘officiële’ verkoopmoment: het gaat hier om de laatste week van augustus.

next.checkt beoordeelt de veelgehoorde uitspraak dat pepernoten steeds vroeger in de winkel liggen, als onwaar.

‘Er zit meer chocolade in de ‘M’ dan in de ‘J’’

Alle kinderen weten het zeker: er zit meer chocolade in de chocoladeletter ‘M’ dan in die van de ‘J’. De M is nu eenmaal een potiger letter dan de toch wat iele J. Ook bij volwassenen lijkt dit te leven: de M verkoopt veel beter. De Jannekes zijn dus rond sinterklaastijd altijd jaloers op de Mariekes. Terecht? next.checkt zocht het uit.

En, klopt het?

Om daar antwoord op te krijgen, benaderde next.checkt drie verschillende fabrikanten van chocoladeletters: Droste, Koninklijke Verkade en Tony’s Chocolonely. Alle drie de merken bezweren dat elke chocoladeletter die ze produceren precies even groot is. Letters die meer oppervlakte beslaan, zoals inderdaad de ‘M’, zijn iets dunner dan letters met minder oppervlakte, zoals de ‘J’ – het gewicht is bij beide letters identiek.

Droste en Verkade maken wel een uitzondering voor de ‘I’. Bij die letter stoppen beide fabrikanten er twee in de doos, die dan samen het juiste gewicht hebben. Tony’s Chocolonely maakt gewoon een dikkere ‘I’.

Het zijn misschien niet alleen kinderen die geloven dat de ene letter ‘voordeliger’ is dan de andere. De ‘M’ verkoopt aanzienlijk beter dan kleinere letters. Drie letters steken elk jaar met kop en schouders boven de rest uit in de chocoladeletterverkoop van Tony’s Chocolonely: de ‘S’ (47 procent), de ‘P’ (18) en de ‘M’ (11). Ook bij Verkade vormt dit de topdrie. Die gaat niet gelijk op met de meestvoorkomende Nederlandse voornamen, waar respectievelijk de ‘J’ (14 procent), de ‘M’ (12) en de ‘A’ (10) bovenaan staan volgens de namendatabase van het Meertens Instituut.

Dat de ‘S’ het best verkoopt, is gemakkelijk te verklaren, zegt Marieke de Goeij van Tony’s Chocolonely. „Die staat voor ‘Sinterklaas’ – en de ‘P’ natuurlijk voor ‘Piet’.” Maar waarom is er zoveel meer vraag naar de ‘M’ dan naar de meer voorkomende letter ‘J’? Tony’s Chocolonely vermoedt dat het komt door het ogenschijnlijke grootteverschil. Maar het zou natuurlijk ook gewoon de ‘M’ van ‘mama’ kunnen zijn.

Hoe dan ook beoordeelt next.checkt de uitspraak dat er meer chocolade in de chocoladeletter ‘M’ zit dan in de ‘J’ als onwaar.

    • Thomas Rueb