Stofstormen en Apple

Kortgeleden zond de Amerikaanse publieke omroep PBS een nieuwe documentaire uit over de Dust Bowl, de rampzalige stofstormen op de Amerikaanse prairies in de jaren dertig. Lessons From the Dust Bowl is niet legaal online te vinden, maar wel het opwarmertje, een talkshow van meer dan een uur op PBS’ eigen YouTube-kanaal. Daarin filmfragmenten, nog levende getuigen, de onvermijdelijke parade van deskundigen, én de regisseur van de documentaire, Ken Burns. Hoogbejaarde ooggetuigen raken opnieuw van slag als ze vertellen over hun apocalyps.

Er is een prima documentaire over de Dust Bowl zien die wél gratis op YouTube staat: Stinging Dust and Forgotten Lives (2008). Een van de films die diende als bron van historische fragmenten, The Plow that Broke the Plains, staat óók integraal online. Deze film werd gemaakt in 1936, toen de Dust Bowl op zijn hoogtepunt was. Regisseur Pare Lorentz vertelt het verhaal in dramatische beelden met muziek en laat de commentaarstem zo weinig mogelijk doen. Lorentz kende het probleem en de oorzaken – het omploegen van de grasvlakten – maar niet de afloop. Daardoor heeft zijn film een voor Amerika ongebruikelijk ‘unhappy ending’, met berooide families en als laatste shot de kale kruin van een dode boom.

De reclamespots van Apple zijn meestal juweeltjes. Denk aan de sketches waarin ‘I’m a Mac’ en ‘I’m a PC’ elkaar vliegen afvangen. Deze en andere commercials leiden vaak een eigen leven op YouTube doordat liefhebbers ze aan elkaar doorsturen.

Het YouTube-kanaal Every AppleAds zegt alle tv-spots van Apple ooit te hebben verzameld. Of dat waar is of niet, het zijn er in totaal 485 en dat is imposant. Bij elke spot wordt netjes het jaartal vermeld. Een afknapper is wel dat ze niet op volgorde staan. De meeste spots duren een halve minuut, dus de complete playlist houdt u op zijn minst vier uur van de straat.

Negen afleveringen van de tekenfilm over Superman uit de jaren ‘40 staan sinds kort op het YouTube-kanaal van Warner Bros. Ze werden destijds gemaakt door Fleischer Studios, waar ook Popeye en Betty Boop vandaan kwamen. De eerste episode, eenvoudig getiteld Superman, werd in 1941 genomineerd voor een Oscar. Voor het spannende verhaal hoef je ze niet te bekijken overigens. De films verschenen eerder dit jaar op de site Archive.org, maar Warner heeft de originelen, en de kwaliteit van Warners versies op YouTube is daarom superieur.

De films zijn te bekijken op nrc.nl/webscan.