dvd en web Seks, drugs en bebop in ode zonder rafelrand

On the Road. Regie: Walter Salles

dvd speelfilm

In een interview op de dvd van On the Road vertelt regisseur Walter Salles dat hij ter voorbereiding op de verfilming van Jack Kerouacs boek uit 1957 in diens voetsporen trad. Gedurende vijf jaar reconstrueerde hij de vier lange, heel Amerika doorkruisende trips die Kerouac tussen 1947 en 1950 ondernam met buddy Neal Cassady en zijn steeds wisselende aanhang. Salles sprak met nog levende beatdichters en anderen die Kerouac en consorten in de jaren vijftig kenden en filmde op de plekken die ze aandeden.

Dat materiaal zou een mooie documentaire kunnen opleveren, maar helaas zit niets van wat hij filmde als ‘extra’ bij de dvd. Hopelijk krijgen we het ooit nog te zien. Tot die tijd moeten we het doen met deze tamelijk gladde verfilming van Kerouacs boek, waaruit alle scherpe randjes verdwenen lijken. Of is het niet langer mogelijk het tijdperk van de beatgeneratie zonder clichés te verfilmen? Nu is On the Road vooral een reductie tot seks, drugs en bebop; als zodanig simpelweg een voorbode van de jaren zestig met z’n seks, drugs en rock ‘n’ roll.

De strijd tussen conformisme en non-conformisme is een van de thema’s van Salles’ On the Road. Na periodes van rusteloosheid en uitspattingen willen de hoofdpersonen weer naar huis, waar vrienden, moeder of echtgenotes wachten. Tot die huiselijkheid gaat vervelen en ze weer op pad gaan. Zonder pardon laten ze dan een zwangere vrouw met kind achter. Salles slaagt er goed in om de homo-erotische ondertoon van de vriendschap tussen Sal Paradise (Kerouac) en Dean Moriarty (Cassady) in zijn roadmovie te verweven. De parallel tussen Kerouacs schrijverschap en de improviserende vrijheid van de bebop van Charlie Parker en Dizzy Gillespie is onmiskenbaar.

Wie de blu-ray versie koopt, krijgt er een bonusfilm bij: O primeiro dia (1998), een oorspronkelijk voor tv gemaakte film die Salles met Daniela Thomas maakte. Veertien jaar geleden was dat onderdeel van een filmserie die door de millenniumwisseling was geïnspireerd. Het is zowel een thriller over een ex-gevangene die zijn vriend moet vermoorden als een psychologische studie van een vrouw die door haar man is verlaten. De ongepolijste stijl en de onsentimentele benadering van de personages die uit O primeiro dia spreekt, had On the Road best kunnen gebruiken.

    • André Waardenburg