Als we Zwarte Piet afschaffen, verminken we Sint Nicolaas

Na vandaag is het voorbij. Niet alleen Sinterklaas en zijn Pieten zijn dan vertrokken. Vandaag is ook de laatste kans om je gelijk te krijgen over Zwarte Piet: racisme of niet? Een aantal hoogtepunten uit de Zwarte Piet-discussie 2012.

Kinderen verwelkomen vanmiddag Sinterklaas en zijn Zwarte Pieten op het dak van Science Center NEMO in Amsterdam. Foto ANP / Koen van Weel

Na vandaag is het voorbij. Niet alleen Sinterklaas en zijn Pieten zijn dan vertrokken. De pepernoten en andere zoetigheden die we al sinds augustus naar binnen werken zijn ook de deur uit, net als het gestress rondom lastminutecadeautjes. Vandaag is ook de laatste kans om je gelijk te krijgen over Zwarte Piet: racisme of niet? Een aantal hoogtepunten uit de Zwarte Piet-discussie 2012.

Vorig jaar lag het feest nog wat heviger onder vuur vanwege de hardhandige arrestatie van de uit Curaçao afkomstige Nederlander Quinsy Gario, een 27-jarige dichter die met de leus ‘Zwarte Piet is racisme’ demonstreerde bij de intocht van Sinterklaas in Dordrecht. Dit jaar viel het protest tegen de racistische Pieten wel mee.

‘Een leger van zwarte slaven’

Wij Nederlanders discussieren jaarlijks weer over of Piet een racistisch fenomeen is, maar voor de objectieve, onnostalgische kijker uit het buitenland is onze traditie nog veel vreemder. It’s an army of black slaves! concludeerden de mannen van Boom Chicago:

“Sinterklaas is een racist, bepleiten ze. Een pooier. Een slavendrijvende fraudeur, leugenaar, asielzoeker, een levend uithangbord voor geïnstitutionaliseerde religie.”

En ook in de rest van de Verenigde Staten wordt onze traditie blijkbaar scherp in de gaten gehouden, tweet onze correspondent in Amerika Guus Valk:

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Nederland krijgt in de Amerikaanse pers op de kop over Zwarte Piet. Maar gezegend het land dat niet zo’n flat character als Santa heeft.

Zie ook:

De Engelsman Kevin Murtaugh neemt het allemaal wat minder serieus, maar vreemd vindt hij Sinterklaas en zijn Pieten wel. Hij schreef een fictieve brief aan zijn Engelse vrienden, in een poging de rare traditie uit te leggen:

“Met veel bombarie en rechtstreeks op tv arriveert hij in gezelschap van zijn bende brutale helpers genaamd ‘Zwarte Pieten’, die uitgedost zijn in felgekleurde kostuums met ruches en – essentieel – allemaal zwart geschminkte blanken zijn. Stel u in Technicolor een zwart en blanke troep minstrelen uit de tijd van Elizabeth voor die amok maken en zakken snoep rondstrooien en u hebt het beeld wel zo’n beetje.”

‘Het wordt tijd voor Sinterklaas zonder Zwarte Piet’

De grootste ophef kwam dit jaar van de opmerkingen die de Amsterdamse wethouder Andrée van Es maakte over het feest:

“Het Sinterklaasfeest is ooit begonnen zonder Zwarte Piet en het wordt tijd om ermee door te gaan zonder Zwarte Piet.”

Als eerste bestuurder nam ze daarmee openlijk afstand van het fenomeen. Geen schmink. Een enkele roetveeg op het gezicht van de Pieten is genoeg, vond de wethouder. Niet iedereen kon zich in haar standpunt vinden.

Commentaar NRC Handelsblad: schrappen we Zwarte Piet dan verminken we Sint Nicolaas

Opinieschrijver bij nrc.nl Steven de Jong schreef in november nog:

“Het bezoedelde blazoen van de Sint doet echter geen afbreuk aan zijn status als Neerlands cultuurgoed. Hij groeide mee met onze deugden en zonden, noteert alles in zijn Grote Boek. Zo bezien is hij ons nationale geweten, een heilige die onze wegen der schande heeft belopen”

En op de valreep kwam het commentaar van NRC Handelsblad vandaag ook nog met een mening over Zwarte Piet. Na de magische datum van 5 december heeft niemand het meer over de knecht van Sint Nicolaas, staat daarin. Maar voordat het zover is meldt de krant:

“Ieder kind dat nog vast gelooft in Sinterklaas, weet dat Zwarte Piet een zwarte man is. Niet van het roet of omdat hij eng is, maar omdat hij een gekleurde huid heeft. Leidt dat tot racisme bij zo’n kind, dan is het aan de ouders om het op te voeden. Stoort het kind zich eraan dat Piet per definitie een knecht is, dan kunnen zijn ouders het troosten met een verwijzing naar machtige zwarte mensen, zoals de president van de Verenigde Staten.”

“Wie niet in Zwarte Piet gelooft, gelooft niet in Sinterklaas. Schrappen we Zwarte Piet dan verminken we Sint Nicolaas, al was het maar doordat dan ook de vele sinterklaasliederen met Zwarte Piet in de ban gedaan moeten worden. Het sinterklaasfeest wordt bleek, de kans bestaat dat de goedheiligman het zal het afleggen tegen de kerstman. En dat wil niemand.”

Je kunt het natuurlijk ook altijd nog bekijken als Dominee Gremdaat. Die verklaarde vorig jaar al dat hij Zwarte Piet gewoon een “lekker geil ding” vond. Met die reflectie op onze traditie kunnen we wel weer een jaar vooruit.

    • Anouk van Kampen