Sandy voedt aandacht voor zeespiegelstijging

Ice Melt

De plaatjes van het vijfde assessment van het IPCC, dat volgend jaar verschijnt, worden langzamerhand ingekleurd. Een belangrijk onderwerp is het poolijs. Daarover bestond bij de vorige bundeling van de klimaatwetenschap, die in 2007 verscheen, nog veel onzekerheid.

In een omvangrijk nieuw onderzoek hebben de Europese en Amerikaanse ruimtevaartorganisaties ESA en NASA die onzekerheid weliswaar niet helemaal weggenomen, maar wel verkleind. Hun conclusie: in Groenland en ook op Antarctica verdwijnt er meer ijs, dan en via sneeuwval bijkomt. Tussen 1991 en 2011 verdween op Groenland naar schatting 152 gigaton ijs per jaar, op West-Antarctica 65 gigaton en op het Antarctisch schiereiland nog eens 20 gigaton. Alleen op het oostelijke deel van Antarctica was sprake van aan aangroei van ijs, ongeveer 14 gigaton.

Wetenschapsredacteur Karel Knip schreef afgelopen weekeinde in NRC Handelsblad:

‘Het voornaamste nieuws bestaat uit de verminderde onzekerheid over de grootte van het ijsverlies, al is die onzekerheid nog steeds erg groot. De standaardafwijking voor de opgave van Oost-Antarctica is bijvoorbeeld 43 gigaton, wat de mogelijkheid openhoudt dat dit deel van de zuidpool óók ijs verliest. Dat de drie andere gebieden ijs verliezen lijkt wel zeker.’

Knip legt uit dat het lastig was om de bestaande metingen, die gebruikmaken van verschillende meettechnieken, zinvol te combineren. Volgens hem blijft het moeilijk om de invloed van de zogeheten post glacial rebound (het terugveren van de aardmantel na het verdwijnen van de ijsmassa’s die er tijdens de laatste ijstijd op drukten) te bepalen.

Uit de cijfers blijkt dat met name het smelten van het Groenlandse ijs sneller gaat dan tot nu toe werd gedacht. In de IPCC-rapporten uit 2007 werd nog uitgegaan van een stijging van de zeespiegel sinds de jaren negentig met ongeveer 2 mm per jaar, uit het nieuwe onderzoek blijkt dat sprake is van een versnelling, waardoor de stijging 3,2 mm per jaar is. Ook de verwachte stijging tot het eind van de eeuw (het IPCC gaat nog uit van 18 tot 59 centimeter) zal waarschijnlijk naar boven toe bijgesteld moeten worden – maar daarover hebben de onderzoekers geen uitspraak gedaan. Onderzoeksleider Andrew Shepherd van de universiteit van Leeds (lees hier):

‘We have pinpointed the areas of ice sheets where people should be concerned. There are parts of Antarctic where the ice is not behaving in a normal way. It is unstable and its sea level contribution is rising year-on-year, Greenland even more so. That allows us to say to people who build models for future climate projections, ‘these are the areas you should concentrate on.’

In de VS worden de resultaten met extra aandacht bekeken. Volgens Julie Brigham Grette, hoogleraar aan de universiteit van Massachusetts Amherst, komt dat door de orkaan Sandy (hier meer). Los van de vraag of die zelf het gevolg is van klimaatverandering, blijkt dat een verdere zeespiegelstijging grote gevolgen kan hebben voor de omvang van dit soort stormen. Brigham Grette:

‘People don’t understand why we’re talking about a few millimeters. A half-foot of rise on the Eastern Seaboard makes it easier for a storm coming up the East Coast to cause flooding.’