Obama bezweert Syrië om geen gifgas in te zetten

President Obama zei gisteren „zeker” tot actie over te gaan als Syrië chemische wapens inzet.

Nu het Syrische regime toenemend in het gedrang komt, zou het wel eens zijn toevlucht kunnen nemen tot zijn chemische wapens, zo vrezen de Verenigde Staten. President Barack Obama en minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton waarschuwden gisteren dat het gebruik van chemische wapens „totaal onaanvaardbaar” zou zijn. „We zijn zeker van plan actie te ondernemen als dat zou gebeuren”, zei Clinton. Ze gaf geen details.

Obama verklaarde in augustus al dat gebruik of zelfs verplaatsing van de chemische wapens een „rode lijn” voor de VS zou zijn. „Dat zou enorme gevolgen hebben”, zei hij destijds.

Naar algemeen wordt aangenomen bezit Syrië grote hoeveelheden mosterdgas, het zenuwgas Sarin en het krachtiger zenuwgas VX, die op vijf of zes verschillende locaties zijn opgeslagen samen met bommen, granaten en raketten. Het Syrische bewind verzekerde gisteren, net als in augustus, dat het dergelijke wapens – „als die er zijn” – onder geen enkele omstandigheid tegen Syrische burgers zou gebruiken.

Het verschil tussen nu en augustus is dat anonieme Amerikaanse functionarissen zeggen dat er de afgelopen dagen tekenen zijn geweest dat componenten van chemische wapens worden verplaatst binnen de locaties waar ze liggen opgeslagen. Een functionaris noemde dit „aanwijzingen van voorbereidingen” voor mogelijk gebruik van gifgas.

Ondanks de inzet van zijn luchtmacht en zware artillerie slaagt het Syrische regime er niet in de gestage opmars van rebellen te stuiten. Opstandelingen hebben zich de laatste maanden meester gemaakt van legerbases in het noorden en midden van het land. Daardoor hebben ze de beschikking gekregen over zwaardere wapens, waaronder met name van de schouder af te schieten luchtdoelraketten. Inmiddels is in het noorden Aleppo van de buitenwereld afgesneden. Ook rond de hoofdstad Damascus trekken rebellen steeds verder op. Voorsteden hadden zij al in handen, maar de afgelopen dagen is ook zo hard gevochten rond de internationale luchthaven dat vluchten moesten worden geannuleerd.

De Deense Syrië-expert Jesper Berg zei in augustus tegen deze krant er niet aan te twijfelen dat het regime van president Assad in laatste instantie bereid zou zijn zijn chemische wapens in te zetten tegen de rebellen. „Welk regime beschiet zijn eigen bevolking?” zei hij. „Hij [Assad] zal Syrië verwoesten als hij daartoe in staat wordt gesteld. Hij zal zich nooit overgeven.”

Obama en Clinton gingen gisteren niet in op de opties die ze hebben om gebruik van Syrische chemische wapens te verhinderen. Volgens anonieme functionarissen die door persbureaus werden aangehaald, wordt zowel gekeken naar luchtaanvallen als naar beperkte grondacties van regionale troepen om de voorraden veilig te stellen. Washington wil zeker geen eigen troepen op de grond in Syrië inzetten. Maar buurlanden zijn zonder twijfel evenmin enthousiast.

De Amerikaanse website The Atlantic meldde gisteren juist dat dat de Israëlische regering twee keer Jordaniës „toestemming” heeft gevraagd – en niet gekregen – om de Syrische chemische-wapenlocaties te mogen bombarderen. Israël vraagt doorgaans geen toestemming voor militaire actie in de regio – getuige de aanval in 2007 in Syrië op een nucleaire installatie in aanbouw. Maar volgens The Atlantic is Israël bezorgd over de repercussies van een aanval voor Jordanië. Israël heeft eerder laten blijken bijzonder zenuwachtig te zijn over de mogelijkheid dat Damascus zijn chemische wapens overdraagt aan de Libanese organisatie Hezbollah, zijn grote vijand aan zijn noordgrens.

NAVO akkoord met sturen Patriots naar Turkije: pagina 11

    • Carolien Roelants