Fonds: grotere risico's voor beter pensioen

De pensioenen van miljoenen Nederlanders worden onzekerder. De grootste twee pensioenfondsen van Nederland, ABP en Zorg & Welzijn (respectievelijk 2,8 en 2,5 miljoen deelnemers), willen de hoogte van de pensioenen van hun deelnemers niet langer garanderen.

Beide fondsen willen pensioenen meer laten meebewegen met beleggingsresultaten op de financiële markten. Door meer risico te nemen hopen ze hogere rendementen te halen en dus hogere pensioenen te kunnen betalen. Beide fondsen nemen daarover deze maand een beslissing.

Het pensioenfonds Zorg & Welzijn, goed voor circa 125 miljard euro pensioenvermogen, kondigde gisteren aan over te willen stappen naar deze nieuwe pensioenvorm. In het nieuwe stelsel is plaats voor twee soorten pensioen: een gegarandeerd pensioen waarbij conservatief belegd wordt en dat relatief laag zal zijn en het risicovoller belegde pensioen met minder garanties op de uitkering.

Vanaf 2015 verwachten de fondsen strengere regels voor de huidige pensioencontracten. Die maken het dan veel duurder, en daarom minder waarschijnlijk, dat de huidige pensioenen voor inflatie worden gecorrigeerd. Een hoge inflatie, nu al bijna3 procent, kan de waarde van pensioenen dan snel uithollen.

Het is opmerkelijk dat vakbond Abvakabo FNV in principe akkoord is met de wijziging. Eerder verzette de bond zich nog fel tegen het nieuwe pensioencontract, dat zij een „casinopensioen” noemde.

Voorzitter Corrie van Brenk van Abvakabo FNV verdedigt de ommezwaai met de belofte dat het fonds „niet risicovoller gaat beleggen dan nu het geval is”. Ook is de vakbond beloofd dat de nu al hoge pensioenpremie „bij financiële tegenwind” verder omhoog kan. Dat is een meevaller, want werkgevers willen de premie juist bevriezen.

Het ministerie van Sociale Zaken gaat Zorg & Welzijn begeleiden bij de overgang naar het nieuwe pensioencontract. Die overgang moet een voorbeeld zijn voor andere pensioenfondsen die vrezen voor juridische procedures.

Veel fondsen zijn huiverig om over te stappen, omdat er juridische risico’s kleven aan het onteigenen van de huidige pensioenrechten. Het ministerie van Sociale Zaken zegt die zorgen van de pensioensector te willen wegnemen, maar laat tevens weten „het juridische risico nooit helemaal uit te kunnen sluiten”.

Met het vertrouwen in pensioenfondsen is het slecht gesteld. Gisteren maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek bekend dat ruwweg de helft van de werknemers hun pensioenfonds niet meer vertrouwt.