‘Dimi’ Babenko vecht voor meer dan winst

De Kazachse schaatser Dmitrij Babenko werd in Astana zesde op de tien kilometer. Zijn drive is groot, ziet ploeggenoot Bram Smallenbroek.

Dmitrij Babenko Foto AFP

Op het eerste gezicht is Dmitrij Babenko een gewone schaatser, een naam zonder verhaal, die al jaren meedraait in de internationale subtop. Voor mij ligt dat anders. ‘Dimi’ is mijn ploeggenoot en ik kan inmiddels wel zeggen een vriend. Hij is geboren en getogen in Kazachstan, dat voorheen tot de Sovjet-Unie behoorde. Hij heeft ook Russisch bloed door zijn aderen stromen. Opa Babenko zocht, als zoveel Russen ooit, te voet een beter leven – met alleen een tas op zijn rug. Na jarenlang als nomade geleefd te hebben kwam hij aan in Petropavlovsk, gelegen tegen de noordelijke grensovergang van Kazachstan met Rusland. Een stad waar hard werken de enige manier van leven was.

Hier groeide de kleine Dimi op. Op nog geen tweehonderd meter van zijn ouderlijk huis ligt nog altijd Stadion Dynamo, dat in de zomer gebruikt wordt als voetbalstadion en in de winter als ijsbaan. De natuurijsbaan bood een speelse uitweg uit de kille eenzaamheid van alledag. Langzaam ontstond bij Dimi een droom. Schaatsen bracht hem hoop. Een kans op een avontuurlijk, welvarend en westers leven. Een kans om te ontsnappen aan de sleurende werkdagen van de mensen om hem heen, waar de alcohol rijkelijk vloeide om het leven zelf te verdoven.

Wie dat beseft, snapt het verhaal van Dimi Babenko pas echt. Met zo’n achtergrond maakt het niet uit om nachten lang zelf een vierhonderdmeter baan aan te leggen met een gieter in de gure kou, of een maand te moeten overleven op water en muesli. Dan doet het je niets om twee maanden te bivakkeren in de kleedkamer en te slapen op het onderbindbankje. Klagen als je weer eens moet trainen bij 25 graden onder nul? Je doet het, zonder weerwoord. Want er is niets, maar dan ook helemaal niets anders dat je liever zou willen.

Als ik Dimi afgelopen weekeinde tijdens de wereldbeker in Astana in zijn thuisland op de prachtige overdekte ijsbaan van Alua zie rondrijden, zie ik meer dan een schaatser die alleen een spelletje wil winnen of een ego dat zonodig gestreeld moet worden. Ik zie iemand met een blik die jaloersmakend is, voor ons verwende westerlingen. De blik van iemand die niet alleen vecht voor die ene seconde sneller of de winst, maar voor veel meer dan dat. Dimi vecht voor een beter leven, voor zijn toekomst.

Bram Smallenbroek (25) is een Friese schaatser, die sinds vorig jaar uitkomt voor Oostenrijk. Hij traint in de Noorse CBA-ploeg van coach Peter Mueller. In Astana werd hij negende in de B-groep op de 1.500 meter, in 1.49,89. „Mijn sterkste race van het seizoen.”