Zingeving

Bij Surhuisterveen stonden kangoeroes op een dijk, alsof dit de gewoonste zaak van de wereld was. Ik zag ze op de terugweg na een viering in de Oosterkerk van Kollum: de kerk van Jasper S., verdacht van de moord op Marianne Vaatstra.

Zijn vrouw en kinderen waren weer op hun boerderij. We hoorden zó vaak hoe het dorp, na de eerdere asielzoekershaat, om dit gezin ‘heen zou gaan staan’, dat ik gisteren wilde zien hoe dat uitpakte in zijn kerk. Om niemand aan het schrikken te maken, (een verslaggever is tegenwoordig al verdacht door op te dagen) had ik mijn komst netjes gemeld op de voicemail van predikant Ellen Peersmann. Zij sms’te dat ik welkom was.

Maar in de Oosterkerk werd al geen woord meer besteed aan de kwestie-Vaatstra. De dominee, sinds een half jaar in Kollum, had Jasper S. of zijn gezin zelfs nooit ontmoet, zei zij na afloop. Ook nu nog niet, nee.

De kerk was vol en vrolijk. Kinderen huppelden rond, volwassenen noemden hun praatgroepjes over godsbeelden Meet & Greet. Hun gezamenlijke conclusie: „Het beeld dat jij van God hebt, mag.”

In toegankelijkheid had het wel iets van het NOS-journaal, de presentatie was zo gewild modern als een TED Talk. De dominee toonde dia’s van haar godsbeelden. Bij een foto van wat verweerde houten palen (‘God is niet zo sterk meer’) riep iemand interactief: „Dat is de zeewering bij Moddergat! Bij café de Driesprong rechtsaf!”

Er was meer ruimte voor getuigenissen. Iemand zag God in een klaprozenveld. Peersmann betreurde dat mensen God inruilden voor tarotkaarten of gebedsgenezers, maar klaprozen waren blijkbaar van een andere orde.

Na afloop, op weg naar huis, was er alweer nieuwer nieuws op de autoradio waarbij men zich afvroeg ‘hoe dit had kunnen gebeuren’: het vermeende wanbestuur van scholengroep Amarantis. Zelfverrijking, dubbele lease-auto’s, verdachte vastgoedtransactie.

De oud-bestuursvoorzitter van Amarantis, Bert Molenkamp, gaf in 2011 een afscheidsinterview aan SBM, magazine voor schoolbestuurders. Molenkamp verliet Amarantis met een premie van 250.000 euro en een pensioenaanvulling van 150.000 euro. De kop boven zijn interview luidde: ‘Wij doen in zingeving’.

Toen zag ik de kangoeroes. Ik staarde naar kangoeroes, waar schapen moesten staan. En ik had net peptalk gehoord, die doorging voor religie. Met een schok begreep ik hoe het kon. (Ik zou bijna zeggen: een openbaring. ) School- en andere semipublieke bestuurders verkochten management nu als ‘zingeving’. Dat kon, omdat religie en management steeds meer op elkaar waren gaan lijken.

‘Zingevend’ management suggereert integer management. Een fix voor alle kwalen van de maatschappij. Zingeving werd de Haarlemmerolie van het publiek-private bestuur.

Ja, alles klopte, in Surhuisterveen. Het leek de schepping zelf wel.

Margriet Oostveen schrijft op deze plek een wisselcolumn met Christiaan Weijts.