VN-erkenning van Palestina is symbool, placebo of schande

Kranten in de hele wereld schreven dit weekend over de ‘staat’ Palestina. De ombudsman van de krant las en vergeleek.

„We hebben Europa verloren”, zei de Israëlische premier Netanyahu na het besluit van de Verenigde Naties donderdag om de Palestijnse vertegenwoordiging dezelfde status te geven als het Vaticaan: die van een staat die waarnemer is, maar geen lid. Dat is een, soms langdurig, voorstadium van lidmaatschap. Van de Europese landen stemde alleen Tsjechië tegen. Duitsland, Groot-Brittannië en Nederland onthielden zich van stemming.

Maar de reacties in de Europese pers waren nuchter en sceptisch. Le Monde plaatste het woord ‘staat’ in de kop boven het voorpaginanieuws uit de VN tussen aanhalingstekens. De Frankfurter Allgemeine Zeitung sprak van een Ersatzlösung, een placebo voor lidmaatschap. De realiteit op de grond is intussen die van een onwrikbare Israëlische nederzettingenpolitiek, en een schisma onder de Palestijnen tussen het radicaal islamitische Hamas en het verzwakte bewind van president Abbas.

Internationale media onderstreepten dan ook het „symbolische” karakter van de nieuwe status van de Palestijnse staat, die sinds het uitroepen ervan in 1988 door 132 van de 193 lidstaten van de VN is erkend. Rode draad in veel commentaren is dat de beslissing in elk geval past bij de twee-statenoplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict die de VN al sinds 1947 voorstaan. NRC Handelsblad liet weten consequent de naam Palestina te zullen gebruiken in plaats van de sinds 1994 officiële aanduiding Palestijnse Autoriteit.

Symboliek telt mee. Israël spreekt niet voor niets doorgaans van „de Palestijnen”, en uiteraard niet van de staat Palestina. The Guardian noteerde dat „ook theater in de internationale politiek kan leiden tot radicale, soms welkome veranderingen”.

Maar The Washington Post sprak van een „fletse overwinning” voor Abbas, die dit diplomatieke succes hard nodig had nadat Hamas de jongste wapenstilstand met Israël kon vieren als een triomf. The New York Times noteerde voor de stemming al, net als Netanyahu na afloop, dat de statusverhoging „een echte Palestijnse staat nog geen stap dichterbij brengt”.

Juist de symboliek leidde ook tot meer extreme reacties. De pro-Israëlische tabloid New York Post, onderdeel van het imperium van Rupert Murdoch, fulmineerde tegen de „verloochening van principes” door de VN, die nu een pad heeft geopend voor „de terroristen, islamisten, messentrekkers, dieven en intriganten die de Palestijnse politiek bevolken”. Het Indiase dagblad The Hindu (2,2 miljoen lezers) was opgetogen over de nieuwe status van Palestina, die volgens die krant „niet minder gewicht in de schaal legt dan een volledig lidmaatschap van de VN”.

Of de naam Palestina nu schering en inslag zal worden in de berichtgeving, is de vraag. Veel media spraken ook de afgelopen dagen nog van de Palestijnse Autoriteit van Abbas, of van „Palestijnse woordvoerders”.

Achter de symboliek gaat nu eenmaal een ‘entiteit’ schuilt die geografisch maar vooral politiek scherp verdeeld is, met Hamas in Gaza en Fatah op de Westelijke Jordaanoever. Verwijzingen naar die partijen zullen vooralsnog blijven domineren als het om de Palestijnse staat gaat.