PSV laat Ajax opnieuw lekker voetballen

De afwachtende houding brak PSV op in de topper tegen Ajax. De eerste landstitel sinds 2008 is nog ver weg, na twee nederlagen op rij.

Amsterdam. Als PSV drie wedstrijden op rij verliest, dan is het onrustig in Eindhoven. Anderhalve week na de uitschakeling in de Europa League werd de koppositie in de eredivisie verspeeld. De twijfel slaat weer toe in het elftal dat zich dé grote titelfavoriet waande. Trainer Dick Advocaat en dragende spelers als Mark van Bommel, Kevin Strootman en Jeremain Lens moesten zaterdagavond een pijnlijke conclusie trekken na de 3-1 nederlaag in de Arena: Ajax was in alle opzichten beter geweest.

Aanvoerder Van Bommel kan zich uit een vorig voetballeven nog herinneren dat PSV lachend vanuit Eindhoven op weg ging naar de Arena. In topduels werd Ajax meer dan eens op eigen veld overbluft door PSV. Maar die tijd is voorbij. De koploper uit de eredivisie speelde nu om niet te verliezen en kreeg met de vierde nederlaag van het seizoen het loon van de angst. „Maar we hadden ook kunnen winnen”, stelde Van Bommel. „Dan waren we een volwassen ploeg geweest volgens de media.”

Met deze potsierlijke analyse legde Van Bommel onbewust de vinger op de zere plek. PSV toonde opnieuw aan dat de volwassenheid bij een groot aantal spelers ver te zoeken is. De geroutineerde coach Advocaat is er na vijftien speelronden nog altijd niet in geslaagd een homogene ploeg te creëren. PSV is niet meer dan een frontrunner. Als het elftal eenmaal op voorsprong komt, is het bijna niet te stoppen. Maar staat de formatie onder druk, dan komen de zwakke plekken direct naar voren.

De viermansverdediging (Atiba Hutchinson, Timothy Derijck, Marcelo en Jetro Willems) en doelman Boy Waterman zijn simpelweg ongeschikt voor het hoogste niveau. De Deense aanwinst Mathias Jørgensen is kennelijk nog minder, want die krijgt nooit een kans. PSV kan in wedstrijden tegen mindere tegenstanders, met de controleurs Van Bommel en Strootman voor de defensie, de problemen vaak verbloemen. Dat lukte tegen het dominerende Ajax allerminst. PSV riep de problemen met het behoudende tactische concept over zichzelf af.

Het was onbegrijpelijk dat PSV ogenschijnlijk niets had geleerd van de nederlaag (2-0) vorig seizoen bij Ajax. Het duel van zaterdag was een kopie van die wedstrijd. PSV nam opnieuw een afwachtende houding aan en liet Ajax zijn favoriete spel spelen. Het elftal van Frank de Boer combineerde goed, onder leiding van uitblinker Christian Eriksen. PSV viel als los zand uiteen en had het grootste deel van de wedstrijd weinig in te brengen. Ajax stapte als de verdiende winnaar van het veld en is onverwacht snel terug in de titelrace.

PSV ging de afgelopen drie seizoenen onder trainer Fred Rutten telkens ten onder door een gebrek aan karakters en leiderschap. Met de komst van de ervaren Advocaat en de geslepen Van Bommel dacht de club dat euvel te verhelpen. PSV leek beter in balans. Na een reeks van acht competitiezeges, waarbij Ajax op negen punten achterstand werd gezet, was het vertrouwen in het behalen van de eerste landstitel sinds 2008 groot. In topduels met Vitesse, Ajax en Twente wilde PSV zijn machtspositie verder uitbouwen, maar in plaats daarvan is de club zijn koppositie kwijt.

De clubleiding, de trainer en de spelers maakten meer dan eens duidelijk dat voor PSV tijdens het honderdjarig bestaan in 2013 maar één ding telt: het 22ste landskampioenschap. Daarvoor moet alles wijken. Het verleden en de toekomst tellen even niet in Eindhoven. PSV gooide de Europese naam te grabbel door de Europa League in een zwakke groep met Dnjepr Dnjepropetrovsk, Napoli en Solna te laten lopen. Een minachting van de toeschouwers.

De trouwe aanhang zal het PSV snel vergeven als de titel in de eredivisie het gevolg is van deze keuze. Maar de fans kwamen tot dusver bedrogen uit. Na een treurige nederlaag tegen Dnjepr Dnjepropetrovsk en een onnodige thuisnederlaag tegen Vitesse kreeg PSV een mentale dreun van aartsrivaal Ajax. In een week met een duel bij Napoli en een thuiswedstrijd tegen koploper FC Twente voor de boeg, zal in Eindhoven weer een aantal praatsessies volgen.

In de gracht van de Arena was al te merken dat de onderlinge verhoudingen bij PSV op scherp staan. Trainer Advocaat en captain Van Bommel mogen dan alleen het kampioenschap voor ogen hebben, niet iedereen binnen de club heeft de blik op dat ene doel gericht. De beloftevolle jeugdspeler Riechedly Bazoer heeft PSV onlangs bij gebrek aan toekomstperspectief verruild voor Ajax. International Jeremain Lens heeft ook gezegd aan een nieuwe uitdaging toe te zijn.

Het gebrek aan eenheid brak PSV op in Amsterdam. Van Bommel en Strootman moesten Luciano Narsingh en Georginio Wijnaldum voortdurend op hun taken wijzen. En ook Dries Mertens en Lens speelden vooral hun eigen wedstrijd. Lens maakte in de eerste helft schitterend gelijk (1-1) en had PSV na rust op voorsprong kunnen zetten. Maar de geboren Amsterdammer faalde oog in oog met doelman Kenneth Vermeer.

Van Bommel en Strootman verdedigden de tactiek van Advocaat en legden zich neer bij de superioriteit van Ajax. Lens niet. Die was boos. „We hadden lef moeten tonen en veel meer moeten voetballen. Dat had tegen dit Ajax zeker gekund”, zei hij. Hoe goed is PSV nu echt? Dat kan de ploeg zondag laten zien tegen Twente. Alleen met een overwinning kan een crisis worden bezworen.