Hoezo crisis? Bij AZ zien ze liever de positieve kanten

Het gaat niet goed met AZ, maar bij de ploeg uit Alkmaar blijven ze rustig. Ook na de 2-1 nederlaag bij Utrecht. Het wachten is op ‘succesbeleving’.

Goed of slecht, Piet Keur is altijd kritisch als hij vanaf de perstribune met AZ-collega’s Nick van Aart (keeperstrainer) en Kees Verver (videoanalist) de wedstrijd becommentarieert. In de stille, sfeerloze Galgenwaard was de oud-spits voor zijn directe omgeving gistermiddag woord voor woord te volgen. Vooral in de eerste helft was er veel aan te merken op AZ. Dat gaat zo.

Over spits Jozy Altidore, die treuzelde. „Wat duurt dat toch lang!” Over centrale verdediger Etiënne Reijnen, toen niemand de opstormende FC Utrecht-speler Tommy Oar opving. „Etiënne, stap nou uit. Stap nou uit! Tjonge, jonge.” Over de ploeg AZ, een weifelend geheel. „Zie je? De ene helft zegt: we gaan vooruit. De andere helft zegt: we gaan achteruit.” En de hele tijd klonken woorden van de strekking: „Dúrf nou eens man!”

Het gaat niet goed met AZ. Trainer Gertjan Verbeek gelooft heilig in ‘succesbeleving’. Ofwel: van winnen komt winnen. Maar helaas voor de trainer is het omgekeerde ook waar. „Het uitblijven van succes creëert een negatief gevoel. En gevoelens leiden tot gedachten”, zei Verbeek gisteren na de 2-1 nederlaag tegen FC Utrecht. „Spelers hebben op dit moment last van de uitslagen van de afgelopen weken. Dat doet wat met ze.”

AZ won dit seizoen nog maar drie keer in de competitie. En de laatste keer ‘succesbeleving’ – een 2-1 overwinning uit bij Vitesse – is alweer zes wedstrijden geleden. „Dan krijg je ook nog zo’n wereldgoal tegen”, sprak Verbeek over het winnende doelpunt van Utrecht, een magnifieke volley van Jacob Mulenga. „Dat is de fase waar we in zitten. Maar afijn.”

Niemand bij AZ dramatiseert. Verliezen van FC Utrecht „kan gebeuren”, zei Verbeek. Het ging al beter dan op bezoek in Utrecht in de twee afgelopen seizoenen (3-0 en 5-1). „Dus wat dat betreft is er sprake van ontwikkeling”, grapte hij. En hij vond nog de ruimte om tegen een persmedewerker van FC Utrecht over de koffie te klagen. „Hij is één: niet lekker. En twee: hij is koud.”

Maar Verbeek heeft wel degelijk zorgen. AZ, de kampioen van vier seizoenen geleden, staat nog vier punten voor op Willem II en Roda JC, die sinds gisteren de laatste plaats delen. Vorig jaar stond AZ begin december fier aan kop in de eredivisie. Na een vol speelprogramma – waarbij onder meer de kwartfinale Europa League werd gehaald – eindigde de Alkmaarse club uiteindelijk op een vierde plaats in de competitie.

Het vertrek van bepalende spelers Rasmus Elm, Simon Poulsen en Niklas Moisander laat zich dit seizoen voelen. „We hebben eigenlijk niemand die de baas is op het veld”, zei Verbeek vorige week in weekblad Voetbal International. „Dat gaat ten koste van punten.” Adam Maher is bijna wekelijks de beste AZ’er, maar is nog steeds maar 19 jaar. Verdediger Etiënne Reijnen haalde dit seizoen enkele vreemde capriolen uit en heeft volgens Verbeek „zijn handen vol aan zijn eigen toko”, zo zei hij in VI.

En de onberekenbare Jozy Altidore, goed voor negen doelpunten dit seizoen, was tegen Utrecht van geen enkele toegevoegde waarde. In de slotfase kopte de Amerikaanse spits volledig vrij recht in de handen van Utrecht-doelman Robbin Ruiter. Het voorspelbare commentaar van Piet Keur: „Kies nou een hoek man!”

Verbeek wil niet spreken van een crisis zolang de subtop in beeld blijft. Maar door de nederlaag tegen FC Utrecht is het gat met die club, de nummer zes van de eredivisie, al elf punten. AZ staat twaalfde. Volgende week komt Willem II op bezoek en dan is er ineens sprake van een best belangrijke wedstrijd.

Maar crisis? Van het vrolijke hoofd van technisch directeur Earnest Stewart straalde gistermiddag het optimisme. „Hier wanhoopt niemand”, zei de Amerikaanse Nederlander. „Zag je Thomas Lam spelen? Wat een fantastisch debuut. Hoe rustig hij is aan de bal, heel knap.” Het lag inderdaad niet aan de jonge rechtsback uit de eigen jeugd. Maar was dat het verhaal van AZ gisteren? Stewart: „Wij richten ons op de positieve dingen.”

Hier geen onrust. Dat kan worden uitgelegd als: zie je wel, het is geen topclub. En Louis van Gaal werd ook een keer elfde met AZ. Het seizoen daarop werd hij kampioen.

Verbeek, die tevreden was over AZ in de tweede helft, gaat nu op de trainingen „voorwaarden scheppen voor succesbeleving”. Hij liet in het midden hoe dat gaat. Piet Keur besloot zijn commentaar gisteren in elk geval met een positieve noot. „We spelen nog niet eens zo slecht de tweede helft.”

    • Bart Hinke