De kalme kracht van Italiaans links

Linkse kiezers kozen voor een beproefde bestuurder als lijsttrekker. Een beetje saai, maar wel linkser dan zijn uitdager.

Pier Luigi Bersani Foto AFP

„Een paar dagen om uit te rusten en dan begint de echte strijd.” Pier Luigi Bersani, 61 jaar, had een tevreden glimlach op zijn gezicht toen hij gisteravond de linkse voorverkiezingen had gewonnen. Maar hij dacht meteen al een paar maanden vooruit, de landelijke verkiezingen. Links staat op winst, en het is nu aan Bersani om die peilingen te gelde te maken.

De linkse kiezers die ook in de tweede ronde van de voorverkiezingen twee euro betaalden om hun voorkeur te laten horen, hebben daarvoor massaal gekozen voor de beproefde partijleider boven zijn 24 jaar jongere uitdager. Bersani is misschien een beetje saai en schoolmeesterachtig, hij heeft wel zeven jaar ervaring als minister en geldt als „de kalme kracht” van links. Zijn rivaal, Matteo Renzi, burgemeester van Florence, is ideologisch minder makkelijk te duiden dan de pragmatische sociaal-democraat Bersani, die nog lid is geweest van de Italiaanse Communistische Partij en veel meer over ‘arbeid’ praat dan Renzi. Daarom kreeg Bersani ook de grootste vakbond achter zich.

Ik heb twee taken, zei Bersani in zijn overwinningstoespraak. Ik moet duidelijk maken dat links kan regeren en ik moet ruimte bieden aan de linkse generatie. Dat zijn echte uitdagingen. Voor linkse kiezers was Bersani duidelijk de beste kandidaat. Maar voor de centrumkiezers? Opiniepeilers voorspelden dat Renzi als lijsttrekker van de Democratische partij zeker een kwart meer stemmen zou binnenhalen dan de 35 procent waarop Bersani nu staat. Verdeeldheid in het rechtse kamp, waar oud-premier Berlusconi aarzelt of hij niet toch zelf nog een keer zal meedoen, is niet voldoende om de verkiezingen te winnen.

Enthousiasme en verjonging waren de kenmerken van Renzi, die veel aandacht trok met de slogan dat de oude garde naar de sloop moest. Bersani moet proberen een deel van dat enthousiasme naar zich toe te trekken. Dat is niet eenvoudig voor een partijleider over wie twitteraar Fabio Franchi gisteravond opmerkte: „Nu krijgen we iemand die ons gaat vertellen wie de Beatles waren.”

Bersani had sterk aangedrongen op voorverkiezingen, hoewel hij wist dat de overwinning niet zeker was. Andere partijbaronnen wilden er om die reden niet aan. Behalve een persoonlijk overwinning heeft Bersani nog een resultaat geboekt: de hartstochtelijke discussies hebben bij een groot aantal sceptische Italianen het vertrouwen in de politiek weer enigszins aangewakkerd.

Nu nog het zelfvertrouwen. Veel twitteraars merkten op dat Bersani zichtbaar moeite had om de overwinning te vieren. Links is niet gewend te winnen en heeft een paar keer de overwinning verkwanseld met interne twisten. In dat kader deed een tweet de ronde over Renzi, die was verweten veel vager links te zijn dan Bersani: „Matteo Renzi erkent zijn nederlaag. Eindelijk iets links.” Dat slachtofferschap, zei Bersani, moeten we kwijtraken: „Een grote volkspartij moet vertrouwen durven hebben in zijn kiezers.”