Congolese rebellen weg uit Goma

De Congolese rebellenbeweging M23 heeft gisteren gedreigd de belangrijke stad Goma te heroveren als de regering vandaag niet akkoord gaat met directe onderhandelingen. Het is nog niet duidelijk hoe de regering reageert op het dreigement.

De rebellen, die twee weken geleden Goma ingenamen, trokken zich zaterdag terug uit de stad. Volgens het akkoord over de terugtrekking, dat onder bemiddeling van Oeganda is gesloten, neemt het Congolese leger de controle over de stad over. M23 zal wel honderd strijders stationeren bij de luchthaven, samen met hetzelfde aantal Congolese militairen, en vredessoldaten van buurland Tanzania en de Verenigde Naties.

Veel inwoners van Goma zijn bang dat het leger erger zal zijn dan de rebellen. Ze zijn al jaren gevangen tussen losgeslagen milities die plunderen, verkrachten en moorden, en ongedisciplineerde regeringsleger dat feitelijk hetzelfde doet.

Congo-expert Jason Stearns waarschuwt dat het „slechts een tactische terugtrekking betreft en dat de oorlog verre van voorbij is”. De inname van Goma was een belangrijke overwinning voor de rebellen, die echter niet bij machte waren om de stad van 1 miljoen inwoners te besturen.

Uit rapporten van VN-onderzoekers blijkt dat M23 steun krijgt van Rwanda. Volgens een document van de VN, dat vrijdag naar The New York Times is gelekt, hebben Rwandese troepen geholpen bij de inname van Goma. Groot-Brittannië schortte vorige week 21 miljoen aan ontwikkelingshulp aan Rwanda op wegens zijn steun aan M23.

De hoofdrolspelers Rwanda, Oeganda en Angola zijn er in geslaagd hun bondgenoten onder controle te houden en militaire escalatie te voorkomen na de inname van Goma. Angola hield de Congolese president Kabila af van een aanval op Goma. Oeganda en Rwanda verordonneerden M23 zich uit de stad terug te trekken. Het Keniaanse weekblad The EastAfrican schrijft dat Angola het conflict meer ziet als een intern Congolees probleem dan het gevolg van een buitenlandse (lees: Rwandese) agressie. Daarom weigerde het om aan Kabila’s zijde te interveniëren.

Geconfronteerd met Angola’s positie had Kabila weinig andere keus dan zich tot Oeganda en Rwanda te wenden voor een diplomatieke oplossing. De Oegandese president Museveni speelde een hoofdrol door M23 te dwingen Goma te verlaten.