‘Plannen Rutte II zijn mij wat te wild’

Elf jaar is hij bestuursvoorzitter van Delta Lloyd. Maar Niek Hoek wil nog wel even doorgaan. Hij is gemotiveerd – ondanks een zwaar afgelopen halfjaar.

Niek Hoek was drie maanden afwezig. „Het bedrijf draaide ook prima zonder mij.” Foto Roger Cremers

Niek Hoek, sinds 2002 bestuursvoorzitter van verzekeringsconcern Delta Lloyd, heeft een zwaar halfjaar achter de rug. Niet omdat de koers van het aandeel van zijn bedrijf sinds februari met 25 procent is gedaald. Niet omdat de beoogde verkoop van de Duitse activiteiten onlangs is mislukt. En ook niet omdat Delta Lloyd begin deze maand een winstwaarschuwing moest afgeven.

Nee, Niek Hoek (56) werd begin juni opgeschrikt door het bericht dat zijn vierentwintigjarige zoon betrokken was bij een dodelijk verkeersongeluk. Hij raakte daarbij zwaargewond.

„Een zeer ingrijpende gebeurtenis”, zegt vader Hoek in zijn werkkamer op de 27ste etage van Delta Lloyds hoofdkantoor in Amsterdam. „Die mij langere tijd van het werk heeft gehouden.” Zijn zoon maakt het inmiddels weer „heel goed”. Hij is „op miraculeuze wijze” aan de dood ontsnapt. Hij lag weken in het ziekenhuis, maar is in de afgelopen maanden goed hersteld.

Positieve keerzijde van die zwarte periode, zegt Hoek, was dat zijn bedrijf met ruim 5.400 medewerkers heel goed liep zónder hem. „Afgezien van twee weken rond de halfjaarcijfers begin augustus ben ik eigenlijk bijna drie maanden afwezig geweest en heb ik de zaken vooral per iPad gevolgd. Er werd altijd gezegd dat Delta Lloyd op meneer Hoek draait, maar meneer Hoek was weg en het bedrijf draaide ook prima zonder hem. Ik wist dat altijd wel, maar niet iedereen was van mijn misbaarheid overtuigd.”

Nu u weet dat u de boel gerust kunt achterlaten: bent u van plan om nog lang door te gaan? U bent al elf jaar bestuursvoorzitter.

„Ik ben het eens met mensen die beweren dat een bestuursvoorzitter een beperkte houdbaarheid heeft – een jaar of tien, zou ik zeggen. Bij onze beursgang in 2009 heb ik afgesproken om nog minimaal vier jaar aan te blijven. Maar ik vind het werk nog steeds leuk en ben goed gemotiveerd om mijn contract, als de commissarissen dat goed vinden, tot mijn pensioenleeftijd van 60 jaar vol te maken. Ik ben pas 56.”

Begin deze maand kwamen de twee grote Nederlandse verzekeraars met hun cijfers. Die van Aegon vielen mee, u kwam met een winstwaarschuwing. Aegon profiteert van het herstel in Amerika en is minder kwetsbaar voor de zwakke markt voor levensverzekeringen in Nederland. Jaloers?

„Op verzekeringsactiviteiten in de Verenigde Staten ben ik allesbehalve jaloers. Dat is de moeilijkste en meest competitieve markt ter wereld. Aegon veronderstelt dat de rente in de VS gaat oplopen tot 4,75 procent. Tja. Da’s optimistisch. Ik hoop dat ze gelijk hebben.

„Ik ben eigenlijk heel positief over onze cijfers. We hebben veel nieuwe omzet in Nederland geboekt. En wat de winstwaarschuwing betreft: we hebben voor een andere wijze van boekhouden gekozen, waardoor wij onze verplichtingen tegen marktwaarde op de balans hebben staan. Daardoor hebben we heel veel geld aan onze technische voorzieningen moeten toevoegen.”

Kunt u dat uitleggen?

„We hebben onze bezittingen op marktwaarde op de balans staan. En we hebben ervoor gekozen onze verplichtingen ook op marktwaarde te zetten. De meeste verzekeraars hebben een deel van hun bezittingen op marktwaarde staan en hun verplichtingen op tariefgrondslagen, een vaste rekenrente. Zij doen vervolgens een test om te zien in hoeverre hun voorzieningen toereikend zijn. Bij ons kun je dat direct van de balans aflezen. Dat leidt ertoe dat je ongunstige ontwikkelingen meteen ziet en die ook meteen publiceert. Dat is dan altijd het slechte nieuws.

„Het goede nieuws is dat het hele bedrijf in marktwaarde denkt. En onze beleggers ook.”

Kunt u het concreet maken met een voorbeeld?

„Stel, je koopt een Griekse staatsobligatie voor 100 euro. Het gaat vervolgens fout in Griekenland. De rente loopt daardoor enorm op en dat ding wordt minder waard, eerst 10 procent, dan 20, 40, 50 en uiteindelijk 60 procent. Dan laat Delta Lloyd dat verlies onmiddellijk op z’n balans zien. Bovendien zien wij al eerder in onze boeken dat er iets in Griekenland niet goed gaat, namelijk als de obligatie op 90 staat bijvoorbeeld. Wij nemen het verlies als de marktwaarde daalt.

„Sterker nog: wij hebben in december 2009 al gezegd: de cijfers van Griekenland kloppen niet. Vervolgens hebben we in vier weken tijd onze portefeuille van 1,3 miljard euro aan Griekse staatsobligaties met winst verkocht.”

Hoe beoordeelt u het beleid van het nieuwe kabinet?

„Het gedoe met de inkomensafhankelijke premie was natuurlijk een valse start. De verschillende maatregelen die het kabinet voorstelt kan ik ieder afzonderlijk wel begrijpen, maar de opeenstapeling heeft een vernietigend effect op het consumentenvertrouwen.

„Neem de annuïteitenhypotheek. Vanaf 1 januari mogen huizenkopers alleen nog maar hypotheekrente aftrekken als het volledige nieuwe hypotheekbedrag binnen 30 jaar volledig wordt afgelost. Dat betekent dat in principe iedereen gedwongen wordt een annuïteitenhypotheek af te sluiten. Waarom niet eerst naar 50 procent in plaats van in één keer naar nul?

„Alle maatregelen gaan op zich de goede kant op, maar de opeenstapeling maakt het nu allemaal een tikje te wild. Ik zeg: ga opnieuw terug naar de tekentafel en kom terug met maatregelen die minder ingrijpend zijn voor het consumentenvertrouwen.”

Het kabinet verhoogt de assurantiebelasting van bijna 10 procent tot 21 procent. Wat...?

Hoek interrumpeert subiet. „Dat is wéér zo’n maatregel die het consumentenvertrouwen aantast, puur lastenverzwaring. Ik besef dat er bezuinigd moet worden, maar kijk dan eerst naar de omvang van het overheidsapparaat. Dat kan veel kleiner, daar valt structureel veel geld te besparen.”

Volgens de Rotterdamse econoom Peter Wakker kan een gezin 150 euro per jaar besparen als al hun verzekeringen kritisch tegen het licht worden gehouden. Dat is de lastenverhoging waar het Verbond van Verzekeraars voor heeft gewaarschuwd.

„Wij zijn tegen dubbele verzekeringen, dus het is altijd goed als consumenten daar kritisch naar kijken.”

Valt er voor Delta Lloyd nog wel te groeien op de verzadigde Nederlandse verzekeringsmarkt?

„De groei van de schademarkt gaat ongeveer gelijk op met de groei van de Nederlandse economie. En die markt is fors: 15 miljard euro. Daarnaast zijn er twee trends: verschuiving van pensioenen naar verzekeraars en verschuiving van tussenpersonen naar directe kanalen van banken en verzekeraars. Daar zijn wij goed op ingesteld.”

Delta Lloyd is behalve verzekeraar ook een grote belegger, met alleen al in Nederland bijna vijftig substantiële belangen in beursgenoteerde bedrijven. Bemoeit u zich daar intensief mee?

„We hebben daar een aparte divisie voor, Delta Lloyd Asset Management. Ikzelf ben daar commissaris en ik ben voorzitter van het comité waar de hoofdlijnen van het risicomanagement worden uitgezet. Als er grote beslissingen bij onze beleggingen vallen wordt de raad van bestuur daarbij betrokken.”

Zoals recent bij Van Lanschot Bankiers, waar topman Deckers zijn vertrek aankondigde?

„Van Lanschot is een van onze grotere deelnemingen: we hebben ruim 30 procent. Daar hebben we wel rechtstreeks contact met de raad van commissarissen. Wij hebben vorig jaar duidelijk gemaakt dat er zaken binnen Van Lanschot moesten veranderen. De pijn zat niet zozeer bij Floris Deckers, wat ons betreft. We waren wel van mening dat er mocht worden doorgepakt.”

En bij Ajax: de strijd vorig jaar tussen het kamp-Cruijff en het management?

„Bij Ajax staat de hoeveelheid publiciteit niet in verhouding tot het financiële belang van Delta Lloyd [ruim 8 procent, goed voor 10 miljoen euro, red.]. Maar voor elk beursfonds geldt: als wij op lange termijn geen rendement op een bepaalde investering halen, worden daar wel eens vragen over gesteld.”

Zou Delta Lloyd naast het zeilen niet ook Ajax moeten sponsoren? Uw concurrent Aegon heeft het contract opgezegd.

„Nee, dat is geen optie. We gaan door met watersport, van de optimist tot de kernploeg. Dat kost ons zo’n 2 miljoen per jaar. Ajax zou het zes- of zevenvoudige daarvan zijn. Dat lijkt ons niet verantwoord.”

In vier jaar tijd is de werkgelegenheid bij Delta Lloyd met een kwart gedaald. Heeft de economische crisis daar bij geholpen?

„Het gevoel van urgentie was er al, maar het helpt. Wij proberen al jaren structureel de kosten omlaag te brengen. Dat doen we niet met incidentele, grootse en meeslepende reorganisaties en massaontslagen. We doen dat geleidelijk. Daar zijn we al zo’n 8 jaar geleden mee begonnen.”

Hoe?

„We hebben onze ouwe ICT-troep opgeruimd – legacy noemen ze dat met een mooi woord. Door onze merkenportefeuille te stroomlijnen en de producten te harmoniseren. Zo hadden we wel 1.600 ICT-systemen. Die moeten terug naar 400 – en dat zijn er eerlijk gezegd nog te veel. We proberen jaarlijks onze le-gacy met 20 procent te verlagen.”

Dus er zullen nog meer banen sneuvelen?

„Ja, absoluut. Ik weet niet waar de grens ligt. Maar onze werkgelegenheid zal de komende jaren met 4 tot 5 procent per jaar teruglopen. Dit staat los van de groei van de economie. Het is puur efficiëntie. En dat is nodig, want we willen de grootste worden.”