Kieskeurige hyperparasiet

Je vijands vijand is je vriend, luidt het spreekwoord. Maar hoe zit het dan met de vijand van je vijands vijand? Dat is ook jouw vijand. Althans, zo steekt de vierhoeksverhouding tussen plant, koolwitjesrupsen en twee parasitaire sluipwespensoorten in elkaar (PLOS Biology, 27 november).

Rups en plant vormen het eerste vijandenpaar. Een aangevreten plant geeft vluchtige geurstoffen af, die parasitaire sluipwespen aantrekken. Deze wespen leggen hun eieren in het rupsenlijf. Als uitgekomen larven de rups van binnenuit opeten. Deze sluipwesp is de vijand van de rups en daarmee een vriend van de plant.

Wageningse onderzoekers hebben nu de derde antagonist in deze vijandige reeks geïdentificeerd. Het gaat om sluipwespen die hun eieren leggen in de poppen en eieren van sluipwespen in de rupsen. Vijand van sluipwesp, vriend van rups, vijand van plant.

De Wageningers laten zien dat deze ‘hyperparasieten’ ook door de geurstoffen van beschadigde planten wordt aangetrokken, maar alleen als de plant in kwestie is aangevreten door met sluipwespen geïnfecteerde rupsen. Van knagende, gezonde rupsen blijft de parasiet weg.

De samenstelling van het speeksel van de rups bepaalt welke cocktail van geurstoffen de plant uiteindelijk afgeeft. Waarin en waarom het speeksel van geïnfecteerde en gezonde rupsen verschilt, vereist ‘verder onderzoek’, schrijven de biologen.

Lucas Brouwers

    • Lucas Brouwers