In anekdotes vangt Brandt Corstius ingewikkeld India

Van Bihar tot Bangalore wil India begrijpelijk maken. Jelle Brandt Corstius komt een heel eind, ziet India-correspondent Joeri Boom.

Hindoes badend in de Ganges, de ongelooflijke vervuiling van die rivier met crematieresten en andere gruwelen, een merkwaardige yogatherapie, gearrangeerde huwelijken, de minderwaardigheid van meisjes. Nee, het zijn niet de meest verrassende kanten van India die Jelle Brand Corstius behandelt in de eerste uitzendingen van zijn nieuwe VPRO-serie Van Bihar tot Bangalore. En toch is het knappe televisie. Eerder maakte hij twee veelgeprezen series waarin hij Rusland liet zien. Ook die zetten het beeld van het land niet op zijn kop.

„Je moet meteen in het diepe springen. Als je je te veel verzet, kom je nergens”, zegt Brandt Corstius in de eerste aflevering. Hij drinkt Gangeswater en feest mee met gelovigen nadat hij zich heeft gelaafd aan hun marihuanadrank. Bij een zwaar onderwerp als meisjesmoord (meisjes zijn duur wegens de bruidsschat) blijft hij aan de zijlijn en laat het woord aan de Indiërs. De combinatie van de duik in het diepe en traditionele documentaire is spannend, grappig en aangrijpend.

Prachtig zijn de beelden van de stervende moeder, een verschrompeld vogeltje, in de heilige tempelstad Varanasi, waar haar zoon haar bracht. Hier sterven brengt vreugde, zegt hij, met een wanhopige grimas. Moedertje kijkt stilletjes in de camera.

Jelle Brandt Corstius is geen Bram Vermeulen die in zijn serie over de grenzen van het Turkse rijk verdiepende journalistiek koppelt aan persoonlijke verhalen. Brandt Corstius is een verteller van boeiende anekdotes. De vergelijking met de bekende BBC-serie van Louis Theroux dringt zich op. Maar waar Theroux de kijker een rariteitenkabinet belooft, wil Brandt Corstius wel degelijk India begrijpelijk maken.

Kan dat wel, India’s complexiteit vatten in een tv-serie? Indiërs zijn bijvoorbeeld niet allemaal hindoe – het land herbergt na Indonesië en Pakistan de meeste moslims ter wereld. En hoe heilig is de Ganges voor de duizenden moderne Indiërs die zomers raftend de rivier afzakken?

Gezegend is de schrijver die het allemaal kan opvoeren in een bijzin. Beperkingen zijn echter geen excuus voor onwaarheden. Het misstaat om een hulpverlener te laten beweren dat hij „duizend keer per dag” op zijn gsm wordt gebeld door wanhopige geliefden die willen ontsnappen aan een gearrangeerd huwelijk. En het verknopen van uithuwelijking en meisjesmoord leidt tot misverstanden.

Wat dat betreft, mag de maker zich best wat meer verzetten als de schokkende werkelijkheden van India over hem heen dreigen te walsen. Als dat lukt, kan Brandt Corstius ver komen met zijn anekdotische methode. De eerste twee uitzendingen beloven veel goeds.