Werk van Monnickendam naar Custodia in Parijs

De Fondation Custodia in Parijs krijgt een schenking van 24 werken op papier van de schilder Martin Monnickendam (1874-1943).

Directeur Ger Luijten mocht een keuze maken uit de nalatenschap die wordt beheerd door de Stichting Vrienden van de schilder Martin Monnickendam. Werk van de schilder ontbrak tot nu toe. Het was voor de verzamelaar Frits Lugt, in 1947 de oprichter van Custodia, „te actuele kunst”, aldus Luijten. Net als zijn voorgangers doet Luijten aankopen en aanvaardt hij schenkingen die de collectie aanvullen. „Van Monnickendams Franse reizen koos ik onder meer uit 1896 de bruggen in Parijs. Ik heb kritisch gekeken: is het spannend, doet het hem recht? Hij was ambitieus, maar soms wat gemakkelijk. Met een olieverf op papier van nieuwsgierig kijkende mensen onder de bomen aan de Amstel overstijgt hij zichzelf. De combinatie van de schetsmatige aanpak en de accuratesse van de voorstelling van bovenaf gezien is formidabel. Ik wilde graag het mooie zelfportret in rokkostuum, want kunstenaarsportretten horen bij Custodia. Het mocht, hoewel Ruud van Helden er zeer aan is gehecht.”

‘Het redden van een verzameling’, was de opdracht die mr. R.J.C. van Helden zichzelf stelde toen de twee dochters van Monnickendam in 1973 zijn hulp inriepen. Sindsdien zorgt de notaris als secretaris van de stichting voor restauratie, onderzoek, publicaties en het onderbrengen van stukken bij museale instellingen. Rijksmuseum, Joods Historisch Museum, Amsterdam Museum en het Stadsarchief Amsterdam kregen in 2009 schenkingen. Van Helden beschouwt het beheer als „het geschenk van mijn leven”. Al zal hij het zelfportret missen, het vervult hem met trots dat Monnickendam nu ook terug is in Parijs.

Op bezoek in het kantoor van de notaris, prees Luijten een Monnickendam van de arena in Verona die in het trappenhuis hing. „Van Helden pakte het van de wand en zei: ‘Neem maar mee’.”

De officiële overdracht is op 7 december in Parijs.