Column

Vorsicht , breekbaar, deze kant boven !

Goed nieuws voor de Nederlandse economie? Deze week prubliceerde de OESO, de club van gevestigde industrielanden, haar jongste Economic Outlook. Daarin staan voorspellingen voor het jaar 2014. We wisten al dat we het van volgend jaar niet mogen verwachten, en dat wordt hier ook bevestigd. In 2013 komt er een economische groei van 0,2 procent uit de bus voor Nederland. Pas het jaar daarna mogen we rekenen op een groei van 1,5 procent. Dat is graatmager, maar gezien de afgelopen vijf jaar is het tegenwoordig iets waarover we verheugd moeten zijn.

Maar mogen we daar echt op rekenen? De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs blikte deze week nog verder vooruit. De economische groei in de eurozone als geheel stelt zij volgend jaar op -0,2 procent, die in 2014 op 0,9 procent, in 2015 op 1,3 procent en in 2016 op 1,5 procent. Voor Nederland zijn geen aparte gegevens. Maar de kans is aanwezig dat ons land achterblijft bij het gemiddelde. Wat er aan acceleratie is, komt namelijk grotendeels van Duitsland.

Nu was het lang zo dat wij een satelliet waren van de Duitsers, verbonden via investeringen en vooral de export. Maar die link is al een tijd gebroken. De interne dynamiek van de Nederlandse economie blijkt behoorlijk af te wijken.

Dat is voor een belangrijk deel terug te voeren op de bezuinigingen van het kabinet Rutte I. Maar de woningmarkt speelt waarschijnlijk een even grote, zo niet grotere, rol. De daling van de huizenprijzen met 7 procent die de Rabo onlangs nog voorspelde, blijft zwaar op de stemming drukken – al zal de koopgolf van dit moment, waarbij huizenkopers op het nippertje nog willen profiteren van het oude regime voor de hypotheekaftrek, daar wellicht een tijdelijk hobbeltje veroorzaken.

En dan is er die derde factor: financiële fragiliteit. Het rapport over schaduwbankieren van de Financial Stability Board van vorige week stelde dat Nederland de op twee na grootste schaduwbanksector van de wereld binnen zijn grenzen heeft. En ook al werd dat vervolgens door De Nederlandsche Bank genuanceerd, de geldstromen die met name door ons belastingregime via Nederland vloeien zijn angstwekkend groot.

Onder meer de enorme hypotheekschuld van 700 miljard euro bracht Olli Rehn, de Europees commissaris voor Begrotingszaken er gisteren toe Nederland toe te voegen aan de lijst van Europese lidstaten die extra zullen worden gevolgd.

De Belgische econoom Paul de Grauwe noemde Nederland drie weken geleden één groot hedgefonds. Hij doelde daarbij op de onbedoelde strategie, waarbij Nederland zelf goedkoop leent en dat tegen hogere rentes wegzet bij Europese probleemlanden. Maar hij had het even goed over de totale economie van Nederland kunnen hebben.

De term hedgefonds werd ook gebruikt voor IJsland. En hoewel het hier lang niet zo uit de hand gelopen is: de financiële sector en de balans staan ook hier in een totale wanverhouding tot wat er op de grond aan goederen en diensten wordt gemaakt.

Het gaat wellicht over een tijd wat beter met die reële economie, al moet daar nog even op worden gewacht. Maar we blijven breekbaar.

De redacteuren Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze wisselcolumn over economische ontwikkelingen.