VN geven Palestijnen hun ‘geboorteakte’

Israël heeft fel gereageerd op de erkenning van de Palestijnse staat, gisteravond in de Verenigde Naties. Een ruime meerderheid van de VN stemde in New York voor een waarnemersstatus van Palestina als staat. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu noemde de rede van de Palestijnse president Mahmoud Abbas „lasterlijk en giftig”. Tegelijk deed hij de stemming af als „betekenisloos”. In de Palestijnse gebieden werd met vreugde gereageerd.

Palestina houdt een waarnemersstatus bij de VN. Door de stemming in de Algemene Vergadering is Palestina echter niet meer aan de VN verbonden als ‘entiteit’, maar als ‘staat die geen lid is’. Dit geldt als een indirecte erkenning van de Palestijnse staat op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.

Van de 193 VN-lidstaten stemden 138 landen voor de statuswijziging. Negen stemden tegen, waaronder Israël, de Verenigde Staten en Canada. 41 staten, waaronder Duitsland, Groot-Brittannië en Nederland, onthielden zich van stemming. In Europa was Tsjechië het enige land dat tegen de Palestijnse aanvraag stemde.

In zijn toespraak voorafgaand aan de stemming noemde de Palestijnse president Abbas de verhoogde diplomatieke status een „geboorteakte” van de Palestijnse staat en een „investering in de vrede”. Hij zei: „Wij zijn hier niet om Israël in diskrediet te brengen. We zijn hier om de legitimiteit van de staat te bevestigen die nu zijn onafhankelijkheid moet verkrijgen, en dat is Palestina.”

Aan de bezetting van de Palestijnse gebieden verandert de nieuwe Palestijnse status nu niets. Maar door hun nieuwe status krijgen de Palestijnen toegang tot internationale organen als het Internationaal Strafhof, waar ze klachten tegen Israël kunnen indienen. De Palestijnse autoriteiten zeggen alleen naar Den Haag te gaan als Israël doorgaat met de bouw in Joodse nederzettingen in Palestijns gebied, die illegaal zijn volgens internationaal recht.

Vannacht zei Netanyahu dat Israël de Palestijnen hoe dan ook zal straffen, hij zei niet hoe. Mogelijk betaalt Israël de voor de Palestijnen ingehouden belastingen niet langer uit.

Ook de VS uitten kritiek op het besluit van de VN. VN-ambassadeur Susan Rice zei dat de „ongelukkige en contraproductieve resolutie meer obstakels plaatst op de weg naar vrede”. In Washington waarschuwden senatoren dat de Palestijnen miljoenen dollars aan Amerikaanse steun verliezen als ze hun verhoogde status tegen Israël gebruiken.

In 2011 probeerden de Palestijnen volledig VN-lidmaatschap te bemachtigen. Maar dat verzoek bleef nog voor de stemming in de VN-Veiligheidsraad steken.

Het stond vooraf vast dat de Palestijnse aanvraag in de Algemene Vergadering een grote meerderheid zou krijgen. Ruim 130 landen hebben Palestina de afgelopen jaren immers al bilateraal erkend. Maar het geringe aantal nee-stemmers, met name in Europa, is uitermate pijnlijk voor de VS en Israël, die vergeefs zware druk op Europese landen hebben uitgeoefend om tegen te stemmen.

„We hebben Europa verloren”, zei een regeringswoordvoerder tegen Israëlische media. Daar werd geconcludeerd dat Europa vooral zijn geduld met de Israëlische bezetter had verloren en dat Europa Israël de schuld gaf van de impasse in het vredesproces.