Maastricht, Leeuwarden en Eindhoven door in strijd om culturele hoofdstad

In oktober presenteerde Maastricht het definitieve bidbook van Maastricht Culturele Hoofdstad van Europa 2018. Dit ging gepaard met een groot lichtspektakel op het stadhuis aan de Markt. Foto ANP / Marcel van Hoorn In oktober presenteerde Maastricht het definitieve bidbook van Maastricht Culturele Hoofdstad van Europa 2018. Dit ging gepaard met een groot lichtspektakel op het stadhuis aan de Markt. Foto ANP / Marcel van Hoorn

Maastricht, Leeuwarden en Eindhoven strijden door om in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa te worden. Utrecht en Den Haag zijn afgevallen. Hun bidbooks met plannen en presentaties werden onvoldoende bevonden om door te gaan.

Dat is vandaag bekendgemaakt bij de presentatie van de shortlist met steden die nog kans maken om culturele hoofdstad te worden.

Burgemeester van Maastricht, Onno Hoes, is verrukt:

Twitter avatar onnohoes Burgemeester Hoes Jaaaaaaaahhhhhh dooooor!!!! Op naar de tweede ronde Culturele Hoofdstad van Europa 2018!

Ook burgemeester van Eindhoven, Rob van Gijzel, en zijn team zijn blij:

Twitter avatar 2018Eindhoven 2018Eindhoven Iedereen heel erg bedankt voor alle felicitaties! Lees hier reactie Martijn Sanders en Rob van Gijzel http://t.co/h6FjOGg6 #ecoc #brabant

Het Utrechtse team is uiteraard teleurgesteld:

Twitter avatar utrecht2018 Utrecht2018 Helaas, we zijn niet door naar de volgende ronde. Felicitaties naar Eindhoven, Leeuwarden & Maastricht! Succes alledrie! #CH2018

Utrecht had al 1,2 miljoen euro aan promotie uitgegeven, zo meldt RTV Utrecht. Verslaggevers van de Utrechtse omroep vingen in de wandelgangen op dat Utrecht zou zijn afgevallen, omdat de stad de eretitel niet echt nodig zou hebben en de drie andere steden wel een economische impuls zouden kunnen gebruiken.

Den Haag gaf tot nu toe 2,5 miljoen euro uit aan voorbereidingskosten, zo bericht Omroep West. GroenLinks in Den Haag noemt de uitschakeling een “afgang”.

De jury bestaat uit zes Nederlanders en zeven buitenlanders die zijn aangewezen voor Europese instellingen. In het najaar van 2013 kiest de jury de uiteindelijke winnaar.

Steden hebben miljoenen over voor titel

De Nederlandse kandidaten hebben er miljoenen euro’s voor over, zo blijkt uit de peperdure bidbooks die ze inleverden in Brussel. Eindhoven spant de kroon, zo schreven redacteuren Claudia Kammer en Pieter van Os gisteren in NRC Handelsblad:

Culturele hoofdsteden betalen hun feest grotendeels zelf. De bijdrage van het bedrijfsleven komt zelden boven de twintig procent en de bijdrage van de EU is slechts 1,5 procent van de totale uitgave. De rest hoest de stad zelf op. Waarom doen ze dat? Omdat de effecten er naar zijn, zo menen raadsmeerderheden in alle vijf de steden.

Wie de bidbooks leest, ziet dat de kandidaat-steden naast de economische voordelen, ook geloven in minder meetbare effecten, als groeiende gemeenschapszin, meer culturele diversiteit, een betere relatie tussen stad en platteland, en zo meer.

‘Verwachtingen van steden overspannen, maar jaar cultuur kan geweldig zijn’

Cultuurwetenschapper Roanne van Leijden zei gisteren in NRC dat de verwachtingen van de steden overspannen zijn. In een studie aan de Erasmus Universiteit keek ze naar culturele hoofdsteden en concludeert ze dat van meetbaar rendement veel minder sprake is dan de opstellers van de bidboeken beweren. De kracht van kunst, zegt ze, schuilt in het onverwachte. En dus kan creativiteit niet worden voorspeld, net zo min als cultuur de demografische en sociaal-economische problemen van een stad kan oplossen. Toch wil Van Leijden ook geen spelbederver zijn:

“Zo’n jaar cultuur kan geweldig zijn, als je kunstenaars zoveel mogelijk vrijheid geeft en zo min mogelijk buitenculturele effecten van hun werk verlangt.”

Budget en motto’s

Leeuwarden
Motto: ‘Mienskip’, Fries voor ‘gemeenschapszin’.
Budget: 56 miljoen euro

Maastricht & Euregio
Motto: Europa herontdekt
Budget: 80 miljoen euro

Eindhoven
Motto: Imagination designs Europe
Budget: 140 miljoen euro