‘De Shirley Valentines zijn nog steeds overal te vinden’

Ellen Pieters speelde prinses Máxima, Blonde Greet en de Zangeres zonder Naam. Nu gaat ze toeren met de solo Shirley Valentine.

Shirley Valentine bestaat nog steeds. Ze overpeinst haar sleetse huwelijk met een echtgenoot die tegen de buurman en de plaatselijke winkelier veel aardiger is dan tegen haar, en ze neemt het kordate besluit om met een vriendin op vakantie naar Griekenland te gaan – waar ze een toeristische romance beleeft die haar geen nieuwe relatie schenkt, maar wel genoeg zelfvertrouwen om die man van haar nog één kans te geven. Haar verhaal werd in 1986 als toneelsolo geschreven door de Engelse scenarist Willy Russell en later verfilmd met Pauline Collins. En in Nederland werd het stuk vooral bekend door de succesvolle vertolking van Anne-Wil Blankers.

Nu wordt Shirley Valentine gespeeld door Ellen Pieters. „Ik kende de film nog”, zegt ze, „en ik heb ook Anne-Wil Blankers gezien. Zij deed dat toen heel mooi, heel precies en ingetogen. Met een Rotterdams accent, omdat ze daar vandaan kwam. Zelf spreek ik in de voorstelling met een Noordhollands accent, om het zo dicht mogelijk bij mezelf te houden. Ik zou het ook wel in het Grunnings of in het Rotterdams kunnen doen, maar dat levert niets extra’s op. We hebben de originele tekst naast de bestaande vertaling van Ger Thijs gelegd, en op basis daarvan hebben regisseur Bruun Kuijt en ik aan een nieuwe tekst gewerkt. De vertaling was naar onze smaak soms iets te bloemrijk, en er zat ook veel spreektaal uit die tijd in. Wij hebben het meer aangepast aan de Noordhollandse manier van praten. Met een paar actuele verwijzingen, van Opzij tot Jan Mulder en van Mark Rutte tot Geert Wilders.

„Aanvankelijk wilde ik er ook zes liedjes in zingen. San Diego Serenade van Tom Waits bijvoorbeeld: „I never saw my hometown until I stayed away too long”. Die weemoedigheid vond ik wel passend. En bovendien wist ik niet zeker of ik zelf wel leuk genoeg zou zijn om zo’n hele voorstelling lang de aandacht vast te houden. Ik wilde het een beetje opleuken. Zingen is voor mij geen noodzaak, maar het kan wel een vlucht zijn – als ik me niet zeker genoeg voel. Maar toch ben ik ervan teruggekomen. Dit is zo’n fantastisch stuk, daar heb je geen liedjes bij nodig.”

De vraag is wel of Shirley Valentine een kwart eeuw na dato nog even levensecht is als toen het stuk voor het eerst werd gespeeld. Heeft die vrouw zich, naar hedendaagse maatstaven, niet iets te slaafs geschikt in haar duffe bestaantje? Ellen Pieters vindt van niet: „Als ik om me heen kijk in het dorp waar ik woon, kan ik alleen maar zeggen dat de Shirley Valentines nog schering en inslag zijn. Er zitten nog veel vrouwen onder de plak bij hun man. Veel mensen zijn wat dat betreft nog lang niet zo ver als wij graag willen denken. Ze komen voorbij met volle fietstassen en ze heben een angstige blik in de ogen die zeggen wil: ben ik wel op tijd thuis? Daarom doe ik mijn best Shirley Valentine zo geliefd mogelijk te maken bij het publiek. Omdat ik vind dat ze een belangrijke boodschap heeft.”

Ze citeert uit het script, uit het eerste gedeelte, als de vrouw nog niet de moed heeft ja te zeggen tegen het idee van een vakantie naar Griekenland: „Ik raak de gedachte maar niet kwijt dat ik zo’n klein leven heb geleid. En dat ook dat kleine leven nu snel voorbij zal zijn.” Ellen Pieters knikt en zegt: „Dat is het kernpunt, dat is de reden waarom ik deze rol zo graag wilde spelen”. En ze wijst ook op de zinsnede die ze zelf de mooiste uit het hele stuk vindt: „Waarom krijg je zo veel leven als je het niet durft te gebruiken?”

Première 7/12, tournee t/m 26/3. Inl. kikproductions.nl.