Aanstormende bondsbestuurders: revolte!

De vakbeweging moet hoognodig verjongen. Een nieuwe generatie bondsbestuurders staat klaar – vol ongeduld. Macht willen ze.

Getalsmatig hebben ze nauwelijks iets te zeggen, de jongerenorganisaties van de vakcentrales FNV en CNV. Samen zijn die twee jongerenbonden goed voor vierduizend leden. Ter vergelijking: op een totaal van 1,4 miljoen leden.

En toch willen ze macht. CNV en FNV tellen gezamenlijk zo’n duizend bestuursfuncties. En daarvan willen beide jongerenorganisaties er eenderde. Volgend jaar moet al zichtbaar zijn dat de oude garde bereid is om door te schuiven, ten gunste van collega’s die jonger dan 35 jaar zijn – in bondsraden, bondsbesturen en het ledenparlement van de FNV. Lukt dat niet goedschiks dan maar kwaadschiks, vinden voorzitter Dennis Wiersma van FNV Jong en IJmert Muilwijk van CNV Jongeren. Denk aan jongerenquota voor de vakcentrales: een verplicht percentage van alle vrijkomende bestuursfuncties moet dan naar jongeren gaan. „We zijn er goed in om voorkeursbeleid te eisen aan cao-tafels”, zegt Muilwijk. „Dat moet dan ook in eigen huis mogelijk zijn. Want van die 1.000 bestuurders is nog geen 4 procent jonger dan 35 jaar.”

De twee jongerenorganisaties stomen inmiddels een hele generatie potentiële vakbondsbestuurders klaar om de oude garde te vervangen. Wiersma en Muilwijk beschikken over een lijst van 250 kandidaat-bestuurders die de komende maanden verder klaargestoomd worden om die functies aan te kunnen.

Het ‘aanstormend talent’ krijgt op korte termijn masterclasses in belangenbehartiging, omgang met de media en het bespelen van de politiek. Een documentaire van regisseur Eddy Terstall – nog in de maak – moet het politieke en publieke manifest van die jongerenrevolte in de vakbeweging worden. Volgens de voorzitter van FNV Jong is die revolte onomkeerbaar. „We hebben het afgelopen jaar hetzelfde gedaan in de pensioenwereld. Daar hebben we 100 mensen gevonden die bereid waren om actief te worden in de pensioenfondsen en de deelnemersraden. Er zitten nu 80 jongeren in ons ‘pensioenlab’ – een denktank – met de bedoeling om controversiële geluiden te laten horen. Eigenlijk willen we hetzelfde bereiken in de vakbondswereld.”

Maar Wiersma is ook de eerste die zal erkennen dat de revolte geen gelopen race is. „We moeten in staat zijn om onze eigen macht te organiseren. Binnenkort kiest FNV Bouw een nieuwe voorzitter, maar dat is eigenlijk al een gelopen race. Als het volgend jaar gaat om de verkiezing van het ledenparlement, is dat een ander verhaal. Daar zijn de jongeren nu met vijf afgevaardigden vertegenwoordigd, op een totaal van honderd leden. Dat kan dus niet.”

FNV- en CNV-voorzitters Ton Heerts en Jaap Smit omarmden vorige week het initiatief van hun jongerenorganisaties. „Maar we willen van hen niet alleen maar mooie woorden, we willen die ook omgezet zien in daden”, waarschuwt Muilwijk. „Hoe lang wordt er nu al gesproken over verjonging en vernieuwing van de vakbeweging. Er staat nu een hele lichting van honderden enthousiaste jongeren klaar. In een tijd dat de vakbeweging alleen maar verder vergrijst.”